0e095c8b

De VVD: verantwoordelijke bestuurderspartij of populistisch rechts?

Thu, 06 Nov 2025 09:09:40 GMT

De VVD: verantwoordelijke bestuurderspartij of populistisch rechts?

S ander van den Berg

C olumnist

De meerderheid van de kiezers is het eens: politici moeten meer samenwerken en hun verschillen overbruggen. Tegelijkertijd vinden de achterbannen op de linker- en rechterflanken dat zij niet moeten samenwerken met hun ideologische tegenpool, zo stond te lezen in NRC . Nu de laatste stemmen zijn geteld is duidelijk dat D66 de grootste is geworden . Nu is het tijd om de balans op te maken en een regering te vormen.

Deze campagne – waarin Dilan Yesilgöz knap de schade heeft weten te beperken – heeft de VVD vooral laten weten wat zij niet wil. Bijvoorbeeld door vrijwel alle partijen op de inhoud uit te sluiten, zoals in het geval van de hypotheekrenteaftrek. En door alles wat linkser is dan de VVD te brengen als doemscenario voor Nederland. Volgens de VVD is de enige oplossing om Nederland vooruit te helpen een centrumrechts kabinet. Dat is een onrealistisch scenario, al is het maar omdat een coalitie waarin zowel D66 als JA21 deelnemen moeilijk voorstelbaar is. Daarbij is er dan nog geen meerderheid. Met de BBB als coalitiepartner erbij zou het wel kunnen.

Daarmee wordt alleen niet voldaan aan de wens van de kiezer: een stabiel, optimistisch en toekomstgericht bestuur, dat daadkrachtig aan de slag gaat om de puinhopen van rechts op te ruimen. Een kabinet dat verbindt en niet polariseert en uitsluit. Een kabinet dat aan het werk gaat met de kansen die het ziet, in plaats van te roepen wat het niet wil.

Een stabiele en ruime meerderheid is te vinden in het brede midden en sluit goed aan bij de wens van de kiezer. Het feit dat de VVD – bij monde van Dilan Yesilgöz – GroenLinks-Partij van de Arbeid uitsluit, maakt het er niet gemakkelijker op. Ruben Brekelmans zette dit standpunt kracht bij in Café Kockelmann . Mogelijk biedt het vertrek van de GroenLinks-PvdA voorman Frans Timmermans een nieuwe opening. De VVD heeft daarnaast de samenwerking met partijen uitgesloten die de hypotheekrenteaftrek willen afbouwen . Daarmee leek het er in de campagne op dat de VVD op geen enkele manier bereid is om te komen tot reële oplossingen voor de problemen van vandaag en alles zoekt in platte retoriek.

Dat is opvallend voor een partij die zichzelf niet zelden presenteert als de partij van ‘verantwoordelijkheid nemen’. Als de VVD zichzelf als bestuurderspartij echt serieus neemt, zal zij haar eigen belang terzijde schuiven en zich schikken naar de wens van de kiezer. ‘Over de schaduw heen stappen’ in politiek Haags. Doet de VVD dat niet, dan voegt de partij zich definitief bij de populistisch rechtse familie in het Nederlandse politieke landschap.

De migratie-obsessie

Fri, 17 Oct 2025 09:00:49 GMT

De migratie-obsessie

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Op 29 oktober staan de verkiezingen voor de deur. En wat zien we? De kranten, de talkshows en de politieke debatten lijken nog maar om één onderwerp te draaien: migratie. Asiel. Vluchtelingen. Alsof dat het enige is wat er nog toe doet in dit land.
En daar kijk ik met groeiende frustratie naar. Want terwijl partijen elkaar verdringen om strengere grenzen en hardere taal, branden onze echte crises gewoon door: stikstof, woningnood, de zorg, het onderwijs.

Een land in de greep van één thema

Migratie is uitgegroeid tot het toverwoord waarmee politici aandacht oogsten. Want het is makkelijk scoren met gevoelens van onvrede en angst. De beelden van volle opvangcentra of tentenkampen roepen emoties op — maar ze vertellen niet het hele verhaal.

Feit is: in 2024 bestond slechts 14,5 % van de totale migratie naar Nederland uit asielzoekers of nareizigers, dit op ruim 300.000 immigranten. De rest komt voor werk, studie of gezinshereniging. En van die asielzoekers blijft slechts een deel definitief in Nederland.

Kortom: asiel is een beperkt onderdeel van de migratiebeweging. Maar als je naar het politieke debat luistert, zou je denken dat het dé oorzaak is van alle problemen — van woningnood tot zorgdruk. Dat is niet alleen misleidend, het is ook gevaarlijk.

De echte problemen liggen elders

Neem het stikstofdossier. Dat is de olifant in de kamer die velen liever negeren. De BBB doet alsof het probleem vanzelf verdwijnt als we er niet meer over praten. Ze willen “realistisch beleid”, wat in praktijk betekent: niets doen, doorgaan met vervuilen, en hopen dat Brussel het vergeet.

Maar de feiten zijn onverbiddelijk: de stikstofuitstoot verlamt onze woningbouw, infrastructuur en landbouwvernieuwing. Bouwend Nederland waarschuwt dat tot 244.000 woningen niet gebouwd kunnen worden zolang dit niet wordt opgelost. En ondertussen lopen de natuurgebieden verder achteruit.

En dan de PVV. Die roept van alles — grenzen dicht, Brussel uit, Nederland weer van “ons” — maar biedt geen enkel uitvoerbaar plan. Geen oplossing voor de woningnood, geen visie op duurzame energie, geen idee over onderwijs of zorg. Het is politiek als schreeuw, niet als oplossing.

De VVD? Die zit inmiddels 16 jaar aan de macht. Zestien jaar! En wat hebben we gezien? Geen deuk in een pakje boter. De partij die zichzelf graag presenteert als “verantwoordelijk bestuur” is verworden tot een club die de oren laat hangen naar populisten. In plaats van koers te houden, huilt ze mee met de wolven in het bos.

Hun beloftes over woningbouw, stikstof, klimaat en zorg zijn keer op keer blijven steken in overlegtafels en poldercompromissen. Nederland heeft geen gebrek aan rapporten — we hebben gebrek aan visie en lef.

De verkeerde prioriteiten

Terwijl het politieke toneel wordt opgeslokt door asielcijfers, wachten honderdduizenden Nederlanders op een woning.

Het woningtekort is inmiddels ruim 400.000 huishoudens.
Huurprijzen rijzen de pan uit.
Jongeren blijven noodgedwongen bij hun ouders wonen.

En in de zorg? We kampen met structurele personeelstekorten, wachtlijsten en vergrijzing. In het onderwijs verdwijnen docenten, klassen groeien, leerlingen vallen uit.

Dat zijn de échte crises. Dáár moeten onze miljarden, onze aandacht en onze politieke energie heen. Maar in plaats daarvan voeren we debatten over tentenkampen en “opvang in de regio”, alsof dat de toekomst van dit land bepaalt.

Wat deze obsessie ons kost

Elke week dat migratie het hoofdonderwerp blijft, verspillen we tijd, geld en politieke energie aan symboolpolitiek.
We hebben gezien hoe het kabinet struikelde over asielopvang, terwijl klimaatwetgeving, zorgplannen en onderwijsinvesteringen bleven liggen.
En telkens weer die reflex: “de grenzen moeten dicht”, “Nederland is vol”. Maar Nederland is niet vol — het is verstopt in bureaucratie, stikstofregels, vastgoedbelangen en gebrek aan regie.

Het is ironisch: de partijen die het hardst roepen over migratie, blokkeren tegelijkertijd de oplossingen voor de problemen die wél zoden aan de dijk zetten.

Een ander Nederland is mogelijk

Wat we nodig hebben is beleid dat integraal durft te denken. Niet “asiel versus woningbouw”, maar een langetermijnvisie waarin duurzaamheid, rechtvaardigheid en menselijkheid samengaan.

De stikstofcrisis aanpakken met structurele verduurzaming in landbouw en industrie.
Versneld bouwen, met emissieloze bouw en prioriteit voor starters en zorgmedewerkers.
Investeren in onderwijs en zorg — de fundamenten van een gezonde samenleving.
Migratie zien als onderdeel van een mondiale werkelijkheid, niet als zondebok voor binnenlandse politieke onmacht.

Migratie is geen vloek. Het is een realiteit van een wereld in beweging. De uitdaging is om die beweging te sturen met rechtvaardigheid en menselijkheid — niet met angst en afleiding.

Tot slot

Politiek gaat over keuzes. En de komende verkiezingen vragen één simpele vraag: willen we een land dat zich blindstaart op migratie en angst, of een land dat de moed heeft om de echte problemen aan te pakken?

Ik weet waar ik voor kies.
Niet voor cynisme of schijnzekerheid.
Maar voor eerlijkheid, solidariteit en duurzame vooruitgang.

Want de migratieobsessie is niet onze redding. Het is onze afleiding.

Caroline van der Plas: Broddelwerk als politiek stijlmiddel

Wed, 08 Oct 2025 18:19:03 GMT

Caroline van der Plas: Broddelwerk als politiek stijlmiddel

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Caroline van der Plas heeft weer een vijand gevonden: de Raad van State. Een “D66-bolwerk”, zo oreerde ze. Een stelling die je met droge ogen alleen kunt poneren als je óf niet weet dat er slechts twee D66’ers in de Raad zitten, óf als je het gewoon niet uitmaakt zolang de slogan lekker bekt. Feiten zijn voor de bühne immers maar hinderlijk.

De boodschapper als doelwit

Het pijnlijke is dat Van der Plas de Raad van State juist verwijt dat die het kabinet steeds op de vingers tikt. Maar wat zegt dat werkelijk? Dat de Raad van State partijdig is, of dat dit kabinet vooral broddelwerk inlevert? Het antwoord ligt voor de hand: als je wetten keer op keer negatief beoordeeld worden, ligt het waarschijnlijk niet aan de beoordelaar, maar aan de kwaliteit van je werk.

Maar populisme gedijt niet bij zelfkritiek. Het gedijt bij de eeuwige reflex: “Als het advies ons niet bevalt, ligt dat aan de adviseur.”

Depolitiseren door te politiseren

En dan haar “oplossing”: de Raad van State depolitiseren door de leden voortaan door de Tweede Kamer te laten benoemen. Het is een idee zo absurd dat je je afvraagt of het satire is. Hoe depolitiseer je een instituut door het letterlijk in handen te geven van politici? Het is alsof je zegt: “We willen de brandveiligheid verbeteren, laten we de pyromanen het toezicht laten doen.”

Het is een denkwijze die de kern van populisme verraadt: alles moet platgeslagen worden tot een politiek spelletje. Onafhankelijkheid? Onaangename kritiek? Weg ermee.

Het populistische refrein

Van der Plas volgt hiermee een bekend patroon. Eerst roep je dat een instituut niet te vertrouwen is (“D66-bolwerk”). Vervolgens zaai je twijfel aan de legitimiteit (“waar halen ze het recht vandaan om ons te bekritiseren?”). En ten slotte stel je een “oplossing” voor die in feite de macht verder naar jezelf toetrekt. Het refrein is overal hetzelfde: de instituties zijn fout, alleen wij spreken namens het volk.

Het echte broddelwerk

En zo komt de ironie bovendrijven. De Raad van State waarschuwt voor broddelwerk. Caroline van der Plas gebruikt die kritiek vervolgens als bewijs dat de Raad zelf niet deugt. Daarmee bewijst ze vooral dat ze het woord “broddelwerk” tot politieke stijlfiguur verheven heeft. Want er is weinig zo armoedig als kritiek op onafhankelijke instituties reduceren tot partijpolitiek.

Wie de Raad van State aanvalt omdat die zijn werk doet, toont niet de moed om macht ter discussie te stellen, maar de angst om eigen middelmatigheid onder ogen te zien.

De sleutel tegen polarisatie ligt bij het onderwijs

Fri, 19 Sep 2025 10:30:11 GMT

De sleutel tegen polarisatie ligt bij het onderwijs

S ander van den Berg

C olumnist

De wereld staat in brand. Mensen zijn verdeeld over vrijwel ieder onderwerp dat er te verzinnen is. Denk daarbij aan Gaza en Oekraïne, vluchtelingen, de hypotheekrenteaftrek en de wolf. Er zijn twee smaken: voor of tegen. Polarisatie in zijn puurste vorm. De ruimte voor nuance ontbreekt. Mensen durven zichzelf niet altijd meer uit te spreken uit angst voor geweld, waarvan we recent in de Verenigde Staten een fataal voorbeeld hebben gezien. Intussen roept president Trump op tot kalmte met de woorden: “we have to beat the hell out of radical left lunatics.” In Nederland voelen vrouwen zich niet altijd veilig om alleen over straat te gaan. Sterker nog, ze voelen zich nóg onveiliger na de gewelddadige dood van Lisa.

De verharding van de samenleving vraagt niet om een wapenwedloop of wegduiken

Er worden allerhande oplossingen aangedragen. In de Verenigde Staten is er sprake van een tweedeling: een verbod op vuurwapens of juist meer vuurwapens. De laatste optie leidt tot een vicieuze cirkel van geweld. Dat geldt eveneens voor de roep om pepperspray mogelijk te maken in Nederland. Wat als verdedigingsmiddel kan worden aangeschaft, kan ook worden gebruikt als aanvalswapen. Is pepperspray niet meer toereikend? Wellicht dat de boksbeugel dan weer zijn herintrede kan doen, gevolgd door steekwapens en vuurwapens. Met andere woorden: het is symptoombestrijding. Dat is onvoldoende. De oorzaak van de problemen moet worden aangepakt.

We zullen het beest in de ogen moeten kijken

Door de toenemende polarisatie praten mensen langs elkaar heen. Ons wereldbeeld wordt in toenemende mate gevormd door sociale media. Er zijn voorbeelden te over. Nepnieuws op sociale media wordt doelbewust verspreid en kritiekloos voor waar aangenomen. Mensen, bevolkingsgroepen en beroepsgroepen worden verdacht gemaakt met alle gevolgen van dien. De ‘manosphere’ – met als belangrijkste ambassadeurs de gebroeders Tate – heeft in toenemende mate invloed op wat als een echte man wordt gezien en welke rol vrouwen in de samenleving aan zouden moeten nemen.

Zolang we in gesprek blijven, blijft de democratie in leven

We zullen moeten leren om weer met elkaar in gesprek te gaan en te blijven. Juist met hen die we (bijna) niet meer spreken. Al is het maar omdat men het oneens is. Of omdat men de motieven van de ander in twijfel trekt. Of omdat iemand ergens anders vandaan komt, of er anders uitziet. We zullen opnieuw moeten leren hoe we ons tot elkaar verhouden in de Nederlandse samenleving. Leren dat we het niet altijd eens hoeven te worden, maar dat juist de verscheidenheid van mensen en meningen er mag zijn. We moeten nieuwsgierig blijven naar elkaar. Immers, onbekend maakt onbemind.

Het onderwijs heeft een sleutelrol

Basisvaardigheden zoals rekenen, lezen en schrijven zijn essentieel om goed te kunnen functioneren in de samenleving als individu. Deze vakken leren de kinderen en jongeren echter niets over hoe met elkaar om te gaan, hoe elkaar aan te spreken op ongewenst gedrag en hoe nepnieuws en populistische verdachtmakingen te herkennen. Met andere woorden: hoe met elkaar samen te leven en hoe de juiste vragen te stellen. Daarom is het essentieel om meer waarde te hechten aan vakken zoals maatschappijleer, burgerschap en (sociale)mediawijsheid. Van dichtbij heb ik mogen zien en horen met hoeveel passie onderwijzers de komende generaties willen klaarstomen om vol zelfvertrouwen deel te nemen in de samenleving. Ook voor de huidig volwassen generaties is een opfriscursus geen overbodige luxe. Het is aan het volgende kabinet om daarvoor ook voldoende geld vrij te maken.

Zwijg nooit!

Thu, 11 Sep 2025 19:22:51 GMT

Zwijg nooit!

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

Gisteren werden we opgeschrikt door vreselijk nieuws. Politiek influencer Charlie Kirk is tijdens een evenement in de Amerikaanse staat Utah neergeschoten. Enkele uren later maakte president Trump, een goede bekende van Kirk, bekend dat hij aan zijn verwondingen is overleden. Weer een aanslag en naar het lijkt weer een politieke moord in een reeks van politiek geweld in de Verenigde Staten. Weer een teken dat de polarisatie in de Verenigde Staten een gevaarlijke vorm heeft aangenomen. En laten we eerlijk zijn: dit gaat niet alleen over Amerika. Ook in de brede Westerse wereld zien we deze trend. Het dwingt ons om onszelf af te vragen: hoe gaan wij eigenlijk om met verschillen van mening?

Met de Tweede Kamerverkiezingen van eind oktober in aantocht, hadden wij als makers van Binnenhofblog net besloten om na een periode van radiostilte weer actief te worden. En na de vreselijke gebeurtenissen van gisteren kon ik in deze eerste column niet anders dan schrijven over dit thema: het omgaan met meningsverschillen.

Want precies dát is waarom Binnenhofblog een aantal jaar geleden is opgericht. Wij geloven dat tegengestelde meningen naast elkaar moeten kunnen bestaan. De schrijvers op deze website verschillen sterk van elkaar, maar kunnen dat prima van elkaar verdragen. En juist door die botsing van ideeën op één plek, willen we laten zien: er is ruimte voor al die verschillende stemmen.

Dat klinkt mooi, maar het is niet altijd makkelijk. Soms raakt een onderwerp ons zo diep dat we moeite hebben te begrijpen dat iemand er anders over denkt. Ik merkte het niet zo lang geleden zelf nog, toen ik vanwege mijn mening een aantal beledigingen naar mijn hoofd geslingerd kreeg. Het is iets dat je niet in de koude kleren gaat zitten. Tegelijkertijd moet ik ook eerlijk zijn: ook ik ben in het verleden in mijn passie voor een bepaald onderwerp in mijn felheid doorgeslagen.

Dat inzicht heeft mij aan het denken gezet. Sindsdien probeer ik altijd eerst de ander te zien als mijn medemens, en daarna pas als drager van een andere mening. Vanuit die houding kan je stevig van mening verschillen, en daarna samen een borrel drinken.

En dus pakken we de draad weer op met Binnenhofblog. De komende weken verschijnen hier columns van uiteenlopende schrijvers, met uiteenlopende achtergronden. Hebben wij hetzelfde bereik als Charlie Kirk? In de verste verte niet, maar daar gaat het ook niet om. Het gaat om het signaal dat wij willen afgeven: polarisatie mag nooit winnen van verdraagzaamheid.

De aanslag van gisteren op het leven van Charlie Kirk laat mij niet los. De gruwelijke beelden, de wetenschap dat een vrouw zonder man verder moet en dat twee jonge kinderen zonder vader moeten opgroeien; het grijpt me aan. Zulke gebeurtenissen kunnen angst oproepen. Angst om je uit te spreken, zeker als je weet dat je tegen de stroom in gaat.

Maar ik wil je oproepen: zwijg niet. Want wie zwijgt uit angst voor de reactie van anderen, graaft het graf van de democratie.

Dus zwijg nooit!

Welkom (terug) bij Binnenhofblog.

Alles is altijd de schuld van links!

Fri, 06 Jun 2025 10:01:29 GMT

Alles is altijd de schuld van links!

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Het is weer zover. Het kabinet is gevallen. Boem. Opnieuw. De zoveelste val in een eindeloze reeks bestuurlijke afbrokkelingen. En waar lag het deze keer aan? Juist, aan asiel. Wéér. Blijkbaar is dit dossier het politieke equivalent van een bananenschil: elke regering glijdt er uiteindelijk over uit. En dit keer was het niet zomaar een kabinet, maar het meest rechtse kabinet in de recente geschiedenis. Een coalitie die zó ver naar rechts was gekanteld dat zelfs de waterpas van Thierry Baudet begon te piepen.

Onder leiding van Dick Schoof, een technocraat zonder politiek profiel, dachten VVD, NSC, PVV en BBB het wel even te fixen. Asiel? Opgelost. Stikstof? Gefikst. Boeren? Gered. Veiligheid? Geborgd. En dan niet met vage plannen, maar met daadkracht! En wat bleek? Vier partijen zonder visie leveren precies dát: beleid zonder richting. Geen oplossing voor het stikstofprobleem, geen perspectief voor de boeren, het lerarentekort werd nijpender, en het openbaar vervoer? Doodgemoedereerd uitgekleed tot je zonder auto nog net je buurtsuper haalt, mits je geluk hebt met de buurt.

En toch—toch—hoor je het fluisteren, nee, het bulderen in talkshows, opiniepagina’s en op sociale media: het is de schuld van links!

Links. Die marginale, electorale schaduw waar nauwelijks nog een Kamermeerderheid mee valt te smeden, laat staan een regering. Links, dat al sinds de jaren zeventig geen dominante machtsfactor meer is geweest. Links, dat nu al buitenspel wordt gezet alsof het een bedorven pak yoghurt is. Maar ja, als je jarenlang zelf aan het stuur hebt gezeten en het land nog steeds in de kreukels ligt, moet je wat: scapegoats maken.

De vijand heet Frans Timmermans. Een man die in vrijwel elk ander Europees land als een redelijke staatsman zou worden gezien, is hier tot "het rode gevaar" gebombardeerd. Hij is te links, te elitair, te Europees, te... capabel. De man die klimaatdossiers door de Brusselse moloch wist te slepen en op het wereldtoneel aanzien geniet, wordt door VVD’ers en PVV’ers in één adem genoemd met de ondergang van Nederland.

Dilan Yesilgöz, zelf leider van de partij die het land inmiddels langer regeert dan menig dictator zijn eigen paleis schoonmaakt, twijfelt of ze wil samenwerken met de PVV. Ze sluit wél al direct GroenLinks/PvdA uit. Waarom? Want dat is toch het échte gevaar. Mensen die praten over armoedebestrijding, kansengelijkheid, rechtsbescherming. Eng hoor. Geen dictators, geen Orban-verheerlijking, geen Poetin-sympathie—nee, gewoon sociaal beleid. Onacceptabel!

En de media? Die spelen vrolijk mee. Bij elke politieke crisis is het commentaar voorspelbaar: Links heeft het klimaatdebat verziekt, Links wil te veel reguleren, Links snapt de burger niet, Links, links, links . Niemand lijkt zich af te vragen waarom we dan na twintig jaar rechtse politiek met de grootste problemen ooit zitten: woningnood, verwaarloosde infrastructuur, doorgeslagen marktdenken in zorg en onderwijs, en een rechtsstaat die door partijen als de PVV wordt uitgehold.

Maar nee, de mantra blijft: alles is de schuld van links.

Alsof het niet de VVD was die jarenlang het onderwijs kapot bezuinigde.
Alsof het niet het CDA was dat de boeren decennia lang voorloog.
Alsof het niet de PVV is die de rechtsstaat als hinderpaal ziet.

De kiezer mag straks weer kiezen. En die kiezer doet ertoe. Maar laten we alsjeblieft niet meegaan in de collectieve geheugenstoornis dat links de oorzaak is van de puinhopen die vooral door rechts zijn veroorzaakt. Als we blijven geloven dat de oplossing ligt in het uitsluiten van sociaal-democratisch denken, dan krijgen we opnieuw een kabinet dat niets doet voor wie het nodig heeft—maar wel altijd iemand anders de schuld geeft.

En dan, als het hele kaartenhuis weer instort?
Dan weten we allemaal hoe het liedje gaat:
"Alles is altijd de schuld van links!"

NSC kan zichzelf beter opheffen

Sat, 19 Apr 2025 09:18:48 GMT

NSC kan zichzelf beter opheffen

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

De politieke arena heeft weer een klap te verduren gekregen. Pieter Omtzigt, de man die jarenlang het geweten van de Tweede Kamer werd genoemd, heeft aangekondigd dat hij opstapt. Zijn besluit heeft niet alleen een politieke aardbeving veroorzaakt, maar brengt ook een somber vooruitzicht voor zijn jonge partij Nieuw Sociaal Contract (NSC). De partij, die nog in de kinderschoenen staat, lijkt nu al op een onvermijdelijk dood spoor te zitten.

Het vertrek van Omtzigt voelt als het weghalen van de spil uit een ingewikkeld uurwerk. NSC is immers gebouwd op zijn naam, zijn vermeende integriteit en zijn vasthoudendheid. Zonder hem blijft er weinig over. Hoewel de partij in theorie bestaat uit meer dan alleen Omtzigt, is het duidelijk dat zijn persoonlijke aantrekkingskracht de magneet was die duizenden kiezers aantrok. Het idee van een partij die fundamentele hervormingen in de democratie en het bestuursapparaat wil doorvoeren, klinkt nobel, maar zonder een boegbeeld met de statuur van Omtzigt mist NSC de geloofwaardigheid om deze ambities waar te maken.

Daar komt bij dat Omtzigt al jaren balanceerde op de rand van een burn-out, of er zelfs volledig in zat. Zijn ongekende werklust en toewijding aan dossiers zoals de toeslagenaffaire eisten een zware tol. De politieke arena, met haar harde debatten en constante druk, is geen gezonde omgeving om te herstellen van zulke mentale en fysieke uitputting. Het is dan ook geen verrassing dat Omtzigt uiteindelijk voor zijn gezondheid heeft gekozen. Maar dit maakt ook duidelijk hoezeer NSC afhankelijk was van een leider die al geruime tijd over zijn grenzen heen ging.

Kijkend naar de geschiedenis, zijn er genoeg voorbeelden van partijen die hetzelfde lot troffen. Denk aan de LPF na de dood van Pim Fortuyn, of aan Trots op Nederland na het vertrek van Rita Verdonk. Charismatische leiders brengen hun partij vaak naar grote hoogten, maar hun vertrek leidt vaak tot een snelle val. Voor NSC lijkt dit scenario zich nu al af te spelen. De partij heeft geen tijd gehad om een breed fundament te bouwen dat onafhankelijk van Omtzigt kan functioneren.

Wat resteert, is een ongemakkelijke waarheid: NSC kan zichzelf beter opdoeken. Het voortbestaan van een partij zonder duidelijke identiteit, strategie of leider lijkt niet alleen een verspilling van tijd en middelen, maar ook een risico voor de politieke stabiliteit. De duizenden kiezers die hun hoop op Omtzigt hadden gevestigd, blijven nu verweesd achter. In plaats van hen een helder alternatief te bieden, dreigt NSC te verzanden in interne verdeeldheid en irrelevantie.

Het opstappen van Omtzigt mag dan onvermijdelijk zijn geweest, maar het roept ook de vraag op of de oprichting van NSC niet een overmoedige gok was. Politiek bedrijven vereist niet alleen idealisme, maar ook een stevig fundament, een breed draagvlak en vooral continuïteit. Zonder Omtzigt mist NSC dat allemaal. Misschien is het tijd om eerlijk te zijn en te erkennen dat een Nieuw Sociaal Contract zonder Pieter Omtzigt een belofte is die nooit waargemaakt kan worden.

Wierd Duk en de gevaren van de polarisatie

Sat, 14 Sep 2024 18:08:23 GMT

Wierd Duk en de gevaren van de polarisatie

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Wierd Duk is uitgegroeid tot een van de meest prominente en controversiële stemmen in het Nederlandse medialandschap. Zijn werk voor De Telegraaf en zijn actieve aanwezigheid op sociale media hebben hem een aanzienlijke aanhang opgeleverd, maar ook hevige kritiek. Terwijl hij zich profileert als een journalist die de ongemakkelijke waarheid durft te benoemen, rijst de vraag of hij in zijn zoektocht naar controverse niet juist bijdraagt aan het versterken van de polarisatie in de samenleving.

Duk staat bekend om zijn scherpe analyses en zijn focus op thema's als migratie, integratie en nationale identiteit. In een tijd waarin de samenleving steeds verder lijkt te versplinteren, is het belangrijk dat journalisten de vinger aan de pols houden en gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaan. Echter, de wijze waarop Duk deze onderwerpen benadert, roept vragen op over zijn intenties en de effecten van zijn werk.

Zijn columns en tweets zijn meer gericht op het aanwakkeren van angst en wantrouwen dan op het bieden van een constructieve bijdrage aan het debat. Waar genuanceerde journalisten proberen verschillende perspectieven te belichten en begrip te kweken, kiest Duk regelmatig voor de confrontatie. Hij schildert migratie vaak af als een existentiële bedreiging voor de Nederlandse identiteit en schildert daarbij de politiek en de media af als naïeve of zelfs kwaadaardige krachten die de realiteit willen verhullen.

Deze stijl van journalistiek — gericht op het benadrukken van verschillen en het uitvergroten van problemen — kan makkelijk leiden tot een verder verhardend debat. In plaats van bruggen te bouwen tussen verschillende bevolkingsgroepen, lijkt Duk vaak olie op het vuur te gooien. Zijn werk wordt hierdoor niet alleen door zijn aanhangers gewaardeerd, maar ook door diegenen die zich gesterkt voelen in hun vooroordelen en angsten. Dit voedt een narratief waarin de 'gewone man' zich steeds meer vervreemd voelt van de politieke elite en waarin vreemdelingenhaat en nationalisme welig tieren.

Daarnaast is het de vraag in hoeverre Duk zich laat leiden door journalistieke ethiek en feiten, of dat hij soms doelbewust speelt met emoties en percepties om zijn punt te maken. In zijn drang om de 'andere kant' van het verhaal te vertellen, verzandt hij in het verspreiden van halve waarheden of in het herhalen van dubieuze beweringen die bijdragen aan het wantrouwen in gevestigde media en instituties. Dit ondermijnt niet alleen het vertrouwen in de journalistiek, maar ook in de samenleving als geheel.

Wat verder opvalt, is Duks neiging om zichzelf en zijn werk te positioneren als een noodzakelijke correctie op de zogenaamde 'mainstream media'. Hij schildert zich af als een eenling die de waarheid durft te zeggen in een wereld vol zelfcensuur en politiek correct denken. Deze zelfverklaarde rol van eenzame waarheidsstrijder is echter problematisch, omdat het de indruk wekt dat alleen hij en gelijkgestemden de werkelijkheid doorzien, terwijl de rest van de journalisten ofwel incompetent ofwel kwaadwillig is. Duk lijkt dezelfde route af te leggen als Joost Niemoller en Arnold Karskens die in het verleden deze rol vervulde, maar toen zijn bijdragen te racistisch en discriminerend werden, werd gecanceld.

In een tijd waarin de samenleving steeds verder polariseert, zou een journalist als Wierd Duk zich bewust moeten zijn van de invloed die hij uitoefent. De kracht van het woord is groot, en de verantwoordelijkheid die daarmee gepaard gaat, kan niet lichtvaardig worden opgevat. Duks werk, hoe goed bedoeld ook, draagt bij aan een klimaat van wantrouwen en verdeeldheid dat uiteindelijk schadelijk is voor het samenleven in een diverse samenleving.

De echte uitdaging voor Duk, en voor ons allen, ligt niet in het verder polariseren van het debat, maar in het zoeken naar manieren om verschillen te overbruggen en samen te werken aan een samenleving waarin ruimte is voor iedereen, ongeacht afkomst of overtuiging. Het is tijd om verder te kijken dan de eigen echokamer en te streven naar een journalistiek die verbindt in plaats van verdeelt.

Een gezonde vaderlandsliefde

Fri, 23 Aug 2024 18:56:58 GMT

Een gezonde vaderlandsliefde

Ann elijn de Gier

Columnist

Ik ging laatst spontaan naar Dordrecht toe, deels omdat ik niet eerder het centrum bezocht had, deels omdat ik er sowieso van kan genieten om oude binnensteden te bezoeken en op die manier cultuur te snuiven en wat te leren over de plaatselijke geschiedenis. En dat zette mij diezelfde dag aan het denken…

Allereerst heeft Nederland veel ondergewaardeerde parels; of we het nu hebben over oude binnensteden of natuurgebieden. Het is best bizar hoe makkelijk als inwoner van bijvoorbeeld de provincie Zuid-Holland je duingebieden op bijvoorbeeld Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee over het hoofd kan zien, juist omdat het bij wijze van spreken voor de deur is. En hoe snel zou iemand plaatsen opzoeken als Oudewater of Brielle? Ik probeer alleen maar aan te geven in welke hoedanigheid we onze eigen omgeving toch ‘for granted’ nemen.

Ten tweede valt het me op hoe de default-optie voor de meeste mensen in het kader van vakantie toch het buitenland is. Wil je een strandvakantie? Dan ga je naar Frankrijk of Spanje toe. Wil je vooral in de natuur gaan wandelen? Dan zoek je de bergen op, zoals de Alpen of de Ardennen. Wil je op een stedentrip gaan? Combineer dan eens Bremen en Hamburg. Daarmee vergeet je vrij snel dat je al deze dingen ook in eigen land kunt doen en volledig uit de eigen omgeving kunt zijn voor een vakantiegevoel. Zo denk ik bijvoorbeeld aan Zeeland voor, ja inderdaad, strand, maar ook stedentrips waarbij Zierikzee, Goes en Middelburg echt een must see zijn. Voor goede wandelgebieden denk je al gauw aan bijvoorbeeld de Veluwe in grotendeels Gelderland.

Qua omgeving is Nederland objectief mooi en het wordt tijd dat we beginnen te waarderen welke parels we hier in de aanbieding hebben. Dat is wat mij betreft een gezonde vorm van vaderlandsliefde. Het is terecht dat het zeer doet als deel van een natuurgebied plaats moet maken voor woningbouw of een bedrijventerrein. Het is eveneens terecht dat het frustreert als de architectuur van nieuwe gebouwen in de binnenstad clasht met de oude stijl en het daarmee gevoelsmatig het vertrouwde stadsgezicht vervuilt. Het geeft alleen maar aan dat je geeft om je omgeving en je dit graag wil bewaren of behouden, als niet wil optimaliseren. En die gevoelens mogen er gewoon zijn. Sterker nog, ik zou me juist zorgen gaan maken als je complete apathie ervaart bij dit soort zaken. En dan zijn deze voorbeelden van gevoelens slechts relevant voor lokale, hoogstens provinciale, politiek.

Verder zou ik ook juist de mensen, die zeer met het klimaat begaan zijn, dit eens ter harte te nemen, van woorden daden te maken, en inderdaad in eigen land voor een paar weken een mooie vakantiebestemming te vinden waar je met de trein naartoe kunt. Het zal je verbazen hoe fijn plaatsen hier kunnen zijn en welk gevoel van weg zijn je alsnog kunt krijgen. Je hoeft de grens niet over. Ook zou ik de mensen op rechts die nu hel en verdoemenis roepen rondom migratie om eens uit eigen omgeving te vertrekken en een stedentrip te maken in bijvoorbeeld Noord-Brabant. Het zal je verbazen hoe levendig en oerhollands alles (nog) is. Voor beide groepen geldt: ja, je kunt klagen over dingen die je zelf niet in handen hebt, maar het is zonde als je daarmee de aanwezige schoonheid van je eigen land uit het oog verliest. Bovendien heeft leven in negativiteit uiteindelijk ook gevolgen voor je mentale gezondheid, maar dat terzijde. Daarnaast is het veel fijner om landelijke politieke discussies te voeren vanuit optimisme en een oprechte liefde voor je eigen land, dan vanuit frustratie en angsten over potentiële toekomstbeelden, los van wat deze toekomstbeelden inhoudelijk zijn.

Als vaderlandsliefde begint met een waardering voor de omgeving en de verschillende gezichten van eigen gemeente, provincie en land, in die volgorde uitgezoomd, dan kan ik alleen maar erg dankbaar zijn.

Het is tijd dat conservatieve christenen kleur gaan bekennen

Fri, 16 Aug 2024 15:40:51 GMT

Het is tijd dat conservatieve christenen kleur gaan bekennen

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Je zou het misschien niet zeggen, maar ooit was ik een vroom christen. Elke zondag twee keer naar de kerk, op woensdag naar Bijbelstudie en elke dag bidden, ik deed het allemaal. Ergens ben ik van het verlichte pad afgeraakt, maar dat terzijde. En ondanks dat ik niet meer gelovig ben, begrijp ik gelovigen wel. Ik begrijp dat je inspiratie en kracht kan halen uit jouw geloof en het gevoel van communie. Waar ik steeds minder begrip voor begin te krijgen is de cultuuroorlog die conservatieve christenen steeds harder voeren en vooral tegen welke prijs.

Het kan je niet ontgaan zijn, maar in de Verenigde Staten hebben ze over een aantal maanden verkiezingen. En op het laatste moment besloten de Democraten om zittend president Biden te vervangen door vicepresident Kamala Harris. Dit tot vreugde van velen, maar veel conservatieve christenen waren niet blij met de hernieuwde energie van de Democratische campagne.

Kersvers SGP-kamerlid Dierik van Dijk schreef op Twitter dat Kamala Harris voorstander was om abortus toe te staan tot het moment van geboorte. Een absurde leugen natuurlijk, waar Van Dijk na wat horten en stoten op terug moest komen, maar het zegt wel wat over het sentiment dat onder veel conservatieve christenen leeft.

In de Verenigde Staten kan Trump zelfs genieten van grote steun van de conservatieve christen. Alleen waar is die steun op gestoeld? Trump is de meest gemankeerde president die de Verenigde Staten ooit heeft gehad. De man is een notoire leugenaar en scoort 7 op 7 als het gaat om de hoofdzonden (hoogmoed, hebzucht, lust, jaloezie, onmatigheid, woede en gemakzucht). En laten we eerlijk zijn, wie Trump losjes bestudeert ziet in dat de conservatieve christen vooral een middel is om macht te genereren. Tot 2012 heeft Trump nooit blijk gegeven om achter de conservatief christelijke waarden te staan. Hij was pro-abortus, pro-porno (hij heeft zelfs een cameo in een pornofilm gehad) en heeft aan zowel Hillary Clinton als Kamala Harris geld gedoneerd voor hun verkiezingsprogramma.

Maar los van Trumps persoonlijkheidsmankementen is het beleid van de Republikeinen ook niet bepaald christelijk. Tijdens Trumps eerste termijn verlaagde hij de belasting voor de rijken en verhoogde die voor de armen. Bij asielzoekers scheidde Trump kinderen van hun ouders en sloot hij deze kinderen vervolgens in erbarmelijke omstandigheden op; ten minste zes kinderen overleden terwijl tientallen anderen "kwijt" raakten. Trump heeft alles in het werk gesteld om het universele gezondheidszorgprogramma van Obama (Obamacare) af te schaffen en als dat gelukt was, zouden miljoenen mensen zonder zorg komen te zitten.

En als klap op de vuurpijl probeerde Trump een staatsgreep te plegen nadat hij verslagen werd tijdens de verkiezingen van 2020.

Het is geenszins een hyperbool om Trump een gevaar voor de democratie te noemen. Hoe kan het dat conservatieve christenen achter zo’n man aanlopen? En hem verkiezen boven een fatsoenlijk liberaal geluid?

De vraag is momenteel of voor de conservatieve christen de strijd tegen de liberale ideeën belangrijker is dan het beschermen van de democratie en goede normen en waarden. Zijn zij alleen nog maar een club die tegen abortus en homo’s zijn en voor Israël? En zijn zij bereid om achter iedereen aan te lopen die dat predikt? Of komen ze ook op voor het geboren leven en zien ze in dat ook de democratie écht belangrijker is, en dat de culturele strijd die zij voeren juist binnen het democratische spectrum uitgevochten moet worden?

Als dat het geval is, zullen ze zich moeten distantiëren van Trump en radicaal rechts.

Een oproep tegen blasfemie

Sat, 10 Aug 2024 18:54:52 GMT

Een oproep tegen blasfemie

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

Twee weken geleden vond in Parijs de openingsceremonie van de Olympische Spelen plaats. Nog diezelfde avond ontstond er ophef over bepaalde onderdelen van de ceremonie, wat een aantal dagen aanhield. Reden voor de ophef was onder anderen een fragment uit de ceremonie waarbij drag queens het schilderij ‘Het Laatste Avondmaal’ van Leonardo da Vinci hebben uitgebeeld. Vanuit de hele wereld kwam er kritiek over de respectloze manier waarop men met een godsdienst omging. Een aantal dagen later bood de organisatie excuses aan.

In de dagen na de openingsceremonie kwamen er ook andere geluiden; namelijk dat niet Het Laatste Avondmaal zou zijn uitgebeeld, maar het schilderij ‘Feest van de goden’, van schilder Jan van Bijlert. Persoonlijk werd mij (ook ik uitte kritiek op de ceremonie) in de dagen na de ceremonie door een bekende verweten dat wij ons laten meeslepen door ‘fophef’.

Toch ben ik, net als vele anderen, er niet van overtuigd dat er tijdens de openingsceremonie een feestmaaltijd van Griekse goden werd uitgebeeld. De reden hiervoor is dat er meer aspecten uit de ceremonie zijn waar menig christen op z’n minst vraagtekens bij stelden. Ik zal u hier niet vermoeien met theologische paralellen, mocht u daarin geïnteresseerd zijn dan kunt u zich bij mij melden. Dit is de reden waarom menigeen nog steeds met grote scepsis naar de openingsceremonie kijkt.

Ondanks alle kritiek, geeft de ophef over de openingsceremonie ons ook een kans. Een kans op zelfreflectie. Want waarom is het nodig om een bepaalde groep mensen de kwetsen door op een spottende manier om te gaan met hun geloof?

Verbod op godslastering?

In 2013 kreeg een wetsvoorstel van D66 en SP om het verbod op blasfemie (godslastering) uit het Wetboek van Strafrecht te halen een meerderheid. Hiermee verdween dit artikel, wat sinds 1932 bestond, uit de wet.

Laat ik voorop stellen dat ik geen voorstander ben van het opnieuw invoeren van een dergelijk verbod. Er zijn genoeg kwalijke voorbeelden uit andere landen waar het verbod op godslastering nog steeds geldt, en waar dit verstrekkende gevolgen heeft. Een voorbeeld hiervan is de zaak rondom Asia Bibi. Deze Pakistaanse vrouw werd in 2010 ter dood veroordeeld vanwege het beledigen van de islamitische profeet Mohammed. Dankzij hulp van verschillende organisaties en de dapperheid van haar advocaat – die ondanks bedreigingen Asia Bibi bleef verdedigen – werd zij in 2018 vrijgesproken.

Hoewel ik dus van mening ben dat er geen juridisch verbod op godslastering moet zijn, ben ik wel van mening dat op ons allemaal de morele verplichting rust om op een respectvolle manier met religies om te gaan. Helaas schort het hier vaak nog aan.

Morele verplichting

De manier waarop wij met elkaar en met elkaars normen, waarden en religies omgaan, zegt veel over de maatschappij waarin wij leven. Dit geldt dus ook voor de manier waarop wij reageren wanneer het geloof van anderen wordt bespot. Er gaan op dit punt gelukkig ook dingen goed, maar er is ook nog winst te behalen.

Zo is er terechte kritiek wanneer er in ons land een wedstrijd wordt gehouden om een spotprent van Mohammed te maken of als men op een andere manier de islam in diskrediet brengt. Dit gebeurd ook wanneer een Jood niet veilig met een keppeltje over straat kan lopen.

Het is positief dat in deze gevallen een meerderheid van de Nederlanders zich uitspreekt tegen deze vormen van godslastering en discriminatie. Maar als christen valt het mij op dat dit minder is wanneer het om het christendom gaat. Zo is de naam van Jezus als scheldwoord gebruiken of ‘gvd’ zeggen in ons land bij wijze van spreken bijna tot cultureel erfgoed verheven. Slechts in zeer enkele gevallen hoor ik dat men de ander hierop aanspreekt.

Mijn oproep aan een ieder is om wat voorzichtiger om te gaan met hetgeen wat je naaste dierbaar is. We hebben in dit land een verscheidenheid aan culturen en het is waardevol dat deze naast elkaar kunnen bestaan. Maar dit vraagt van ons allemaal een houding waarin we op een respectvolle manier met elkaar en elkaars normen en waarden omgaan.

Wanneer werk privé, of privé werk wordt

Sat, 03 Aug 2024 09:30:12 GMT

Wanneer werk privé, of privé werk wordt

Ann elijn de Gier

Columnist

Het is een variant op een modern cliché: Je ontmoet een leuk persoon op je werk of op je studie. In eerste instantie, wanneer het serieus wordt, kun je ervoor kiezen om bewust niet met elkaar samen te werken en zo een bepaalde scheiding te creëren. Echter, omdat je dezelfde of vergelijkbare interesses hebt en tot op zekere hoogte een netwerk deelt, zal de spanning tussen werk en privé altijd in een bepaalde mate blijven bestaan.

Ik vermoed dat dit scenario voor mensen in de publieke sector en in het politieke wereldje een bekende en herkenbare is. Er zijn natuurlijk de openbare voorbeelden, zoals oud-Kamerlid en recente formateur Elbert Dijkgraaf (SGP), die tijdens zijn Kamerlidmaatschap in een VVD-collega zijn echtgenote vond. Echter vindt dit ook meer onder de radar plaats. Denk bijvoorbeeld aan jongeren die hun relatie vinden bij de politieke jongerenorganisatie. Ja, dat is tegenwoordig ook een datingpool, en dat zou als sidenote hoop moeten kunnen bieden aan de singles onder ons. Zo ken ik zelf wel een paar voorbeelden binnen mijn eigen partij.

In de stap van werk naar privé kan het al per situatie verschillen in hoeverre je beide van elkaar kunt ontvlechten, wanneer die stap eenmaal voltooid is. Werk je in een freelancesetting met elkaar samen, dan kun je relatief makkelijk zeggen dat je dat in het vervolg niet meer doet. Veel lastiger wordt het al in een structurele setting, zoals werkzaamheden op dezelfde afdeling van een bedrijf. Zeg je dan je baan op? Of neem je minder drastische maatregelen en vraag je of je overgeplaatst kunt worden naar een andere afdeling? Hoeveel formele contacten behoud je dan nog met elkaar, in zoverre dat het nog wenselijk is? Ik kan me zo voorstellen dat het dan moeilijker wordt om de scheiding te maken.

De stap van privé naar werk is er natuurlijk ook. Dan heb je het bijvoorbeeld over een beleidsmedewerker van een politieke partij en een beleidsadviseur van een maatschappelijke organisatie die met elkaar een relatie hebben. Dit probleem is al te verhelpen als je allebei op verschillende beleidsgebieden zit. Toch zit er hierin meer grijs dan zwartwit: hoe kennen jouw collega’s je partner? In hoeverre is zakelijk contact dan verantwoord? Op welke manier zou je hierin grenzen kunnen stellen in de samenwerking en de betrokken poppetjes?

De onderliggende kernvraag in de werk-privékwestie is die van belangenverstrengeling. Daar zit namelijk de adder onder het gras bij dit diskoers. Hier vind je ook de meeste oordelen en beschuldigingen. Tegelijkertijd is dit breed en dus complex. Het gaat verder dan de relationele context. Het is ook een koffietje drinken met een goede vriend, die toevallig werkzaam is voor een inhoudelijk verwante werkgever. Haast automatisch zal het gespreksonderwerp ‘werk’ dan ook voorbij komen, waarbij ook inhoudelijke informatie gedeeld wordt. Kun je dit überhaupt reguleren, al zou je het willen? Of kun je dit beter in goed vertrouwen loslaten?

Uiteindelijk is deze kwestie vooral een persoonlijke kwestie en maakt iedereen er andere afwegingen in. Het verschilt per persoon waar de grenzen en rode lijnen liggen. Het is dan ook onterecht als er een schandaal is vanwege ogenschijnlijke belangenverstrengeling, naar mijn idee. Het is erg menselijk om sociale contacten te zoeken op de plekken waar je je bevindt. En ja, daar kan ook liefde ontstaan. In een ideale wereld zijn werk en privé in alle gevallen en in elke situatie van elkaar te scheiden, zo ook in de publieke sector. We leven alleen niet in die wereld. Mijn oproep is dan ook om in elk geval hierin wat genadiger voor elkaar te zijn en wat meer begrip voor elkaar te tonen. Waar de kwestie dan ook in de kern op neer komt, is in hoeverre je gewoon mens mag zijn op je werkplek.

Kamala is on fire

Sat, 27 Jul 2024 10:09:10 GMT

Kamala is on fire

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Je kan er bijna niet omheen: de aankomende verkiezingen in de Verenigde Staten. Biden vs. Trump, the rematch, of toch niet?

Het was vooraf bizar: de twee oudste presidentskandidaten ooit zouden bij de herverkiezing het gewoon dunnetjes overdoen. Alleen nu zijn ze vier jaar ouder, en dat vraagt duidelijk z’n tol. Voor de mensen die Amerikaanse politiek al een tijdje volgen, was de achteruitgang van met name Joe Biden pijnlijk zichtbaar. Toegegeven, Biden was altijd een beetje een stuntelaar met woorden, maar hij kon wel passievol en snel spreken. Dat is allemaal weg. En terwijl Trump ook niet meer het scherpste mes in de la is (om het maar voorzichtig te zeggen), viel dat weg tegen het beeld van de oude broze Joe Biden.

Dus toen afgelopen zondag Biden naar buiten kwam met het nieuws dat hij toch niet meedeed aan de verkiezingen, verbaasde mij dat niet. Wat mij wel verbaasde, was de snelheid waarmee Kamala Harris de nominatie naar zich toetrok. Kamala kreeg direct steun van Biden en vele prominente Democraten volgden snel.

En sindsdien is het momentum volledig terug bij de Democraten. Peilingen zijn geen voorspellingen, maar een ‘snapshot’ in de tijd die ons vertellen welke kant de kiezer op beweegt en die kant is richting Harris. Harris maakt in rap tempo terrein op Trump en gaat hem in sommige peilingen al zelfs voorbij. En dit is na vier dagen. Daarnaast zien we een enthousiasme binnen de partij die mij doet denken aan Barack Obama in z’n beste dagen. 100.000 nieuwe vrijwilligers, 275 miljoen aan donaties en een piek in stemregistraties bevestigen dit gevoel.

Aan de andere kant zie je dat de Trump-campagne duidelijk nog niet weet hoe ze moeten reageren. Het seksisme en racisme vliegen Kamala momenteel om de oren, maar het bevestigt voor velen het probleem van Trump: hij heeft geen eigen verhaal. Zijn verhaal is de ander aanvallen. Maar in tegenstelling tot Hillary Clinton en zelfs Joe Biden valt er niet zoveel aan te vallen. Dus gaat het vooral over met wie ze uitging in de jaren 90 en dat ze geen kinderen heeft. Niet echt relevant in de politieke arena.

Ook blijkt Trump zijn kandidaat voor vicepresident (J.D. Vance) een totale ramp. Niet alleen heeft de man Trump in het verleden een ‘serieverkrachter’ en ‘nieuwe Hitler’ genoemd, ook heeft de man krankzinnige ideeën zoals het verbieden van scheiden, verbieden van anticonceptie en een verbod op abortus in alle gevallen (zelfs na verkrachting of als het leven van de vrouw in gevaar is). Daarnaast moet het de minst charismatische man zijn die ooit in de politiek heeft gezeten.

De vraag is: kunnen de Democraten dit momentum vasthouden? Eerst moeten ze zelf een vicepresidentskandidaat kiezen en daarna hebben ze hun eigen conventie, gevolgd door de debatten waar Trump zich, op het moment van schrijven, voor heeft teruggetrokken.

Mijn vermoeden is dat er een behoorlijke verschuiving richting Harris zal zijn doordat alle negatieve punten van Trump uitvergroot zullen worden nu hij een jongere en scherpere tegenkandidaat heeft. Wat het gaat worden, niemand die dat weet, want 'Parijs is nog ver'.

Maar voorlopig is Kamala on fire!

Genoeg gedonder

Fri, 19 Jul 2024 11:43:12 GMT

Tijd voor samenwerking

Wouter de Reus

C olumnist

Het heeft even geduurd, maar het nieuwe kabinet is eindelijk geïnstalleerd. Premier Dick Schoof heeft het vertrouwen van een meerderheid in de Tweede Kamer gekregen en mag leiding geven aan wat door sommigen het meest rechtse kabinet ooit wordt genoemd. Wat direct opviel, was de ongemakkelijke houding van de Nederlandse politici. De debatten waren vaak beschamend. Genoeg gedonder: Er is een nieuwe realiteit, en het is tijd om daarnaar te handelen. Ga samenwerken!

De tijd van jammeren over de verkiezingsuitslag is voorbij; er is werk aan de winkel. Deze zomer zou in het teken moeten staan van bezinning en strategie. Hoe gaat oppositie worden gevoerd? De linkse partijen, met name GroenLinks-PvdA, moeten beseffen dat de mensen voor wie ze zich inzetten zich niet door hen vertegenwoordigd voelen. Uit analyses blijkt dat de arbeidersklasse aanzienlijk ondervertegenwoordigd was bij stemmers van de linkse combinatie bij de laatste verkiezingen. Het huidige getouwtrek doet geen recht aan de keuze van deze afgehaakte kiezers. Laat zien met welke plannen je de mensen weer wilt binden.

Dit geldt overigens niet alleen voor de linkse partijen, maar misschien juist nog meer voor de middenpartijen. Deze partijen lijken de afgelopen weken de juiste richting te hebben gekozen. Mensen hebben behoefte aan een boodschap van hoop, niet aan het hekelen van elkaar. Laat zien wat jouw plannen zijn, kom met initiatiefvoorstellen, en presenteer al je ideeën breed. Maar stop met het spelen op de man.

Het vertrouwen in dit kabinet is laag, en de fundering is broos. Als het kabinet klapt, moet er wel opnieuw worden samengewerkt. En als je nooit de verbinding zoekt, wordt dit verdraaid lastig. In plaats van te blijven hangen in negatieve campagnes en persoonlijke aanvallen, moeten politici aan beide zijden van het spectrum zich richten op constructieve voorstellen en samenwerking. Alleen zo kunnen we vooruitgang boeken en het vertrouwen van de burgers terugwinnen.

Maar niet alleen de oppositie dient haar gedrag aan te passen. Juist de coalitiepartijen moeten nu hun verantwoordelijkheid pakken. De manier waarop de coalitiepartijen in discussie gingen en MP Schoof direct voor het blok zetten, is destructief. De afgelopen jaren is het veel te gemakkelijk gebleken om politiek te bedrijven met simpele oneliners, halve waarheden en verhitte debatten waarin meer op de man werd gespeeld dan op de inhoud. De coalitie moet in deze nieuwe werkelijkheid opereren als een team en de oude werkwijze loslaten. Want ook voor hen geldt dezelfde boodschap. Als de fundering broos blijft, is het zo gedaan met hun plek op het pluche en hebben ze precies niets veranderd. Zie dan maar eens een nieuwe coalitie te vormen als de tendens alleen maar negatief is gebleven.

Mijn oproep voor de Tweede Kamer is simpel: ‘Pak je rol, bestuur ons land en werk samen’. Samen kom je immers verder dan alleen.

Sta aan de kant van de democratische rechtsstaat

Wed, 13 Mar 2024 20:31:50 GMT

Sta aan de kant van de democratische rechtsstaat

S ander van den Berg

C olumnist

Dat wat informateur Plasterk niet voor elkaar kreeg, is informateur Putters wel gelukt. In een knap staaltje informeren, heeft hij de PVV, de VVD, de BBB en het NSC weer bij elkaar gebracht. De partijen zijn bereid om verder te onderhandelen over een nieuw kabinet. Het is de vraag of deze partijen gevolg geven aan de belangrijkste conclusie uit de eerste informatieronde: de democratische rechtsstaat is belangrijk.

Een akkoord over een vanzelfsprekendheid

Een van de belangrijkste conclusies uit de eerste informatieronde, is dat de democratische rechtsstaat belangrijk is en dat de vier formerende partijen zich met hun plannen en activiteiten zich binnen die kaders zullen bewegen. Hieronder vallen onder meer de Grondwet, internationale verdragen, Europees- en internationaal recht en de hieruit voortvloeiende rechtsbeginselen. Het is een bizarre conclusie, ondanks dat het nodig is vanwege het anti-rechtstatelijke karakter van de PVV. Het is de Partij voor de Vrijheid, anders dan haar naam doet vermoeden, die van mening is dat onder meer de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs niet gelden voor de Islam. Hoewel de partij dit voor nu ‘in de ijskast heeft gezet’, zal het altijd onderdeel van haar DNA zijn .

De VVD is ook selectief in haar interpretatie over de invulling van de bovenstaande conclusie. De rolzuiverheid van partijleider en minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz-Zegerius is op zijn minst flexibel te noemen. Over hoe de meerdere persoonlijkheden met haaks staande opvattingen die in haar geest huizen naast elkaar kunnen bestaan, zullen psychologen zich ongetwijfeld hun hoofd breken.

Welke pet heb ik vandaag op?

Allereerst de motie van 13 december 2023 waarin zij oproept om ‘een pas op de plaats te maken’ met de spreidingswet , een oproep aan de Eerste Kamer om de behandeling ervan te laten liggen. Een motie over (de behandeling van) een wet waar de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid – Eric van der Burg, eveneens van de VVD – zich keihard voor heeft ingezet onder auspiciën van de minister van Justitie en Veiligheid: mevrouw Yeşilgöz-Zegerius zelf. Nog daargelaten dat de Eerste Kamer over haar eigen agenda gaat. Vervolgens laat mevrouw Yeşilgöz-Zegerius zich van haar autoritaire kant zien. Via EenVandaag liet zij weten dat zij er werk van wil maken om hoofddoeken bij boa’s landelijk te verbieden. Dit is een onderwerp waar de minister van Justitie en Veiligheid niet over gaat. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kledingvoorschriften van haar handhavers.

Maar het kan nog erger. Op 9 februari 2024 berichtte de NRC over de onwettige aanpak van overlast gevende asielzoekers, zonder een definitie te geven van wat ‘overlast’ is. Kort samengevat komt het erop neer dat men voor het kleinste vergrijp in een procesbeschikbaarheidslocatie (ander woord voor gevangenis, gelet op het hoge hek en de vrijheidsbeperkende maatregelen) kan worden gestopt, zonder enige vorm van veroordeling. De politie wilde niet meewerken in verband met het risico op etnisch profileren en officieren van justitie klagen over de politieke druk, hoewel het OM onafhankelijk opereert. “Wie niet meewerkte kreeg te horen: dit is wat de minister wil”, zo staat te lezen in het artikel. De hele gang van zaken werd afgestemd en uitgevoerd met en door vertrouwelingen van de minister, zonder het volgen van de juiste aanbestedingsprocedures. Het is de vraag of zij kennis over de democratische rechtsstaat en Europese wetgeving ontbeert of dat zij er lak aan heeft.

“Ik sta aan jouw kant”

De Grondwet en het internationale recht zijn geen snackmuur. Deze zijn bindend, vormen het fundament van onze samenleving, garanderen vrijheden en beschermen minderheden. Dilan staat aan jouw kant , afhankelijk van welke pet zij op heeft. Ik zou haar willen oproepen: kies geen kant. Kies de democratische rechtsstaat en handel daarnaar. Dan staat u voor iedereen.

Het is tijd om de olifant in de kamer aan te spreken

Sat, 09 Mar 2024 15:30:00 GMT

De formatiepoging met de PVV is mislukt!

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

De scherven van het VVD-beleid liggen verspreid, na 13 jaar als grootste partij de leiding te hebben gehad, is de ontevredenheid in het land groter dan ooit tevoren. De huizenmarkt, het sociale vangnet, de toeslagenaffaire, het Groningendebacle, immigratie en stikstof - deze dossiers kunnen niet langer worden genegeerd. Maar wat is er opmerkelijk? Dat dit land al ruim 3 jaar stilstaat. Sinds het einde van Rutte III is er nauwelijks vooruitgang geboekt op een van deze fronten.

Eerst viel het kabinet terecht over de toeslagenaffaire, vervolgens duurde het 290 dagen om te formeren, en uiteindelijk gingen ze doodleuk verder met dezelfde acteurs. Rutte IV heeft de impasse niet doorbroken en viel snel over de kwestie van de zogenaamde "nareizigers" van asielmigranten. Minister Yesilgoz van de VVD schilderde een doemscenario af van duizenden nareizigers, terwijl het in werkelijkheid slechts om tientallen ging.

Het resultaat van deze leugen? Stilstand. We zitten weer met een demissionair kabinet en een formatie die maar niet wil vlotten.

"Het volk" - wie dat ook moge zijn - heeft rechts gestemd, dus het is nu tijd voor een rechts kabinet van PVV/VVD/NSC/BBB, zou je denken. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ik heb al eerder aangegeven dat dit rechtse kabinet moeilijk te vormen zal zijn. Behalve xenofobe gedachten hebben de genoemde partijen weinig gemeen.

Allereerst is er de rechtsstaat, die de PVV graag wil afbreken door het inperken van de rechterlijke macht, godsdienstvrijheid en aanvallen op de journalistiek. Maar zelfs als we verder kijken dan de wanstaltige voorstellen van de PVV, zien we weinig raakvlakken. De PVV en de BBB zijn fiscaal populistische partijen die het begrotingstekort laten oplopen, terwijl de VVD en NSC fiscaal conservatief zijn en bereid zijn te snijden in de verzorgingsstaat om de overheidsfinanciën op orde te houden.

Dit brengt het probleem van de afgelopen verkiezingen aan het licht: de problemen zijn gereduceerd tot meer of minder migratie. Maar het verkiezingsprogramma van de PVV, BBB en NSC was niet uitvoerbaar, en toch nam men dat voor lief. Het klonk leuk om belastingen te verlagen en tegelijkertijd het eigen risico af te schaffen, allemaal door immigratie aan banden te leggen. Maar in werkelijkheid is immigratie zeer moeilijk te remmen, zeker niet met oneliners als "gewoon de grenzen dicht gooien".

En dan is er nog de kwestie van de meerderheid. Pieter Omtzigt heeft duidelijk gemaakt dat hij niet voor een meerderheidskabinet is, en zelfs een minderheidsvariant niet ziet zitten. Dus waarom lijkt Dilan Yesilgoz wel verbonden met Geert Wilders en heeft ze een coalitie met PvdA/GL van de hand gewezen? Met de PvdA viel er in Rutte II goed zaken te doen.

Persoonlijk hoop ik op een rechts kabinet, alleen al om de partijen die de afgelopen jaren het hardst hebben geschreeuwd eens aan het werk te zien. Maar ik vrees dat dit ijdele hoop zal blijken. Want laten we eerlijk zijn, de formatie met de PVV is gewoon mislukt!De scherven van het VVD-beleid liggen verspreid, na 13 jaar als grootste partij de leiding te hebben gehad, is de ontevredenheid in het land groter dan ooit tevoren. De huizenmarkt, het sociale vangnet, de toeslagenaffaire, het Groningendebacle, immigratie en stikstof - deze dossiers kunnen niet langer worden genegeerd. Maar wat is er opmerkelijk? Dat dit land al ruim 3 jaar stilstaat. Sinds het einde van Rutte III is er nauwelijks vooruitgang geboekt op een van deze fronten.

Het moederprobleem

Fri, 08 Mar 2024 21:24:27 GMT

Het moederprobleem

Ann elijn de Gier

Columnist

Op maandagochtend 4 maart werd twitterend Nederland opgeschrikt: het woord “moeder” werd in een verzamelwet vervangen door de frase “ouder uit wie het kind geboren is”. Een beleidsmedewerker van de SGP had deze wijziging opgemerkt, gedeeld met collega's, en op die manier kwam de zaak via Kamerlid Flach naar buiten. Naast verontwaardigde reacties van zowel burgers als Kamerleden van o.a. BBB en de ChristenUnie, kreeg het ook de nodige media-aandacht. Vrij snel gaf BZK-minister De Jonge het volgende aan op Twitter: ‘Een onnodige fout die spoedig wordt rechtgezet door een nota van wijziging aan @2eKamertweets. Het woord ‘moeder’ is prachtig en verdient een plek in onze wet. En nu weer aan het werk!’ Maar daarmee is het niet afgehandeld.

Een fout?

Minister De Jonge noemde die wijziging in zijn tweet dus een “onnodige fout”. Daar kun je al je vraagtekens bij neerzetten. Naar een wetswijziging kijken namelijk veel mensen. Er wordt veel over vergaderd, voordat het overhandigd wordt aan de minister. Dat betekent dat er twee mogelijkheden zijn: 1. de wijziging is collectief over het hoofd gezien, en 2. het is bedoeld opgeschreven. De beoordeling van beide opties laat ik open. Daarnaast gaat een verzamelwet over de ondergeschikte technische zaken; denk bijvoorbeeld aan spelling, grammatica en interpunctie. Ook wordt het gecontroleerd of het nog up to date is met andere wetgeving. Inhoudelijke wijzigingen, zoals de wijziging van een term door een zekere frase, zouden altijd door de Tweede Kamer moeten.

Volgens het Reformatorisch Dagblad komt het voorstel uit de koker van staatssecretaris Van Huffelen (D66) van Binnenlandse Zaken. Dat wil zeggen dat zij verantwoordelijk is voor de specifieke Wet basisregistratie. Over het geheel van wetten, de verzamelwet dus, gaat minister De Jonge. Ingewijden zouden ook het vermoeden hebben dat de wijziging er niet per ongeluk in is gekomen. Met andere woorden is er dan sprake geweest van opzet, en geen fout. Verder leven er vermoedens in het algemene publiek dat de ambtenarij hierin ook een rol heeft gespeeld, alleen is dit niet 100% hard te maken. Desalniettemin hadden ambtenaren in de verschillende vergaderingen voorafgaand aan de handtekening van De Jonge de wijziging kunnen opmerken en er een punt van maken. In die zin is het ze dus wel aan te rekenen.

Parlement buiten spel
Door een inhoudelijke wijziging in een verzamelwet te plaatsen, had het onder de radar kunnen blijven en zonder al te veel poespas door de Tweede Kamer kunnen komen. Met een verzamelwet wordt namelijk over het geheel gesproken. Omdat het over technische wijzigingen gaat, verwachten mensen dat het wel goed zal zitten. Dus worden dit soort wetten vrijwel altijd met een hamerslag er doorheen gestemd. Met andere woorden kan men op deze stiekeme wijze het parlement omzeilen en de facto buiten spel zetten. Ongeacht wat de inhoudelijke zaak is, is dit niet goed te praten, en is afkeuring de enige juiste reactie.

De tegenwerping, die ik voorbij heb zien komen op sociale media, is dat het de taak of het werk is van Tweede Kamerleden om wetgeving te lezen, door te nemen en te controleren. Op zich ben ik het daar ook wel mee eens. Het verschil is alleen dat dit in principe niet nodig zou zijn met een document waarin enkel technische wijzigingen verwerkt worden. Kamerleden en hun beleidsmedewerkers zijn druk, dus zij zouden de ambtenaren erop moeten vertrouwen dat ze integer te werk gaan met dit type documenten. Met andere woorden is er misbruik gemaakt van dat basisvertrouwen. In deze specifieke casus ligt de fout dus niet bij alle andere 149 Kamerleden, maar bij het ministerie van Binnenlandse Zaken.

In de kern gaat dit over integriteit en integer handelen als bestuurder en ambtenaar: inhoudelijke punten maken kan en is niet verkeerd in zichzelf, alleen mag de Kamer daarin niet gepasseerd worden, en al helemaal niet op een stiekeme wijze als nu. Het democratische proces wordt op die manier bewust lelijk ondermijnd, en dat is het moederprobleem van deze hele situatie.

Rellen in Den Haag

Thu, 22 Feb 2024 10:18:43 GMT

Rellen in Den Haag

Ann elijn de Gier

Columnist

Wie de rellen in het Laakkwartier van Den Haag deze week niet meegekregen heeft, moet onder een steen gelegen hebben.

X (voorheen Twitter) stond er vol van. Politici hadden er een hoop over te zeggen. Er was zelfs een debat over aangevraagd met Kamervragen.

Wat was er aan de hand? Twee Eritrese groepen gingen met elkaar op de vuist op een doordeweekse avond. Daarvan was de eerste groep regeringsgezind. De tweede groep was juist tegen diezelfde regering in het moederland. Zo zullen we het maar even heel erg zwartwit nemen. Aan het eind van de avond was het Opera Zalencentrum op de Fruitweg flink beschadigd, en dat is dan nog een understatement. Ook hulpverleners liepen gevaar. Het is dus logisch dat hier schande van gesproken werd, door sommigen in extremer taalgebruik dan anderen.

Deze oproer doet wel de volgende vragen opwerpen over het vluchtelingenbeleid vanuit door oorlog onveilige landen. Als we het willen gaan specificeren, dan moeten we gaan inzoomen op politieke vluchtelingen. Als we die twee uit elkaar willen houden, dan was de eerste groep strikt oorlogsvluchteling, de tweede politieke vluchteling uit een oorlog. Een mijns inziens terechte uitroep was dan ook dat we conflicten elders mogelijk kunnen importeren. Daarbij zijn dan twee vragen, die we als samenleving moeten willen beantwoorden: 1. Is dit wenselijk?, en 2. Hoe willen we een rel als deze in de toekomst gaan voorkomen?

Dit laat onverlet dat we de morele plicht hebben om kwetsbare mensen op te vangen. Zoals in de welbekende gelijkenis van Jezus de Samaritaan degene was die de in elkaar geslagen man hulp gaf en verzorgde, zo moeten wij er zijn voor onze naasten die nare omstandigheden hebben moeten doormaken in hun thuisland en thuisomgeving. We moeten barmhartig zijn en naastenliefde tonen, ook wanneer we geen directe dankbaarheid terugzien. Dat betekent echter niet dat er geen grenzen zijn en we alles, inclusief vernielingen van andermans eigendom, moeten tolereren. Alles toestaan, met als gevolg dat er over je heen gelopen wordt, is namelijk ook geen liefde. Dat mogen we best even scherp hebben.

Als dat een strenger asielbeleid betekent met betrekking tot wetsovertredingen, dan zouden we dat wellicht moeten overwegen. In eerste instantie zijn mensen hier in principe te gast. Er zijn ook bepaalde verwachtingen aan zowel een gastheer als een gast; zijnde een goede ontvangst aan het adres van de eerste en het respecteren en waarderen van de geboden ruimte door de tweede. Als het daar in de kern al misgaat, dan kan het niet zijn dat daar geen consequenties aan verbonden zijn. Dat zou namelijk ook onrechtvaardig zijn.

Bij dezen wil ik dan de voorzichtige oproep doen om toch die maatschappelijke discussie op te wekken en er rationeel mee om te gaan. Ik wil geen gevoelsargumenten horen aan weerszijden van het politieke spectrum. Laten we hier als volwassenen onder elkaar over praten.

De kracht van jongeren

Sat, 17 Feb 2024 10:54:22 GMT

De kracht van jongeren

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

In de dynamische wereld van de Nederlandse politiek is de betrokkenheid van jongeren een onderwerp dat steeds meer aandacht verdient. De jeugd, de toekomst van ons land, begint steeds meer ruimte in te nemen binnen het politieke speelveld. Deze ontwikkeling roept belangrijke vragen op over de rol van jongeren in de Nederlandse politiek en of het wellicht tijd is om het stemrecht te verlagen naar 16 jaar.

Jongerenparticipatie

Jongerenparticipatie, een term die de laatste jaren steeds vaker gehoord wordt, verwijst naar de actieve deelname van jongeren aan maatschappelijke en politieke processen. De vraag is niet langer óf jongeren geïnteresseerd zijn in politiek, maar eerder hoe we deze interesse kunnen omzetten in daadwerkelijke betrokkenheid. Het lijkt erop dat de traditionele kloof tussen jongeren en politiek aan het slinken is, mede dankzij de opkomst van sociale media en de toenemende aandacht voor maatschappelijke kwesties.

Jongeren brengen frisse perspectieven en nieuwe ideeën met zich mee, vaak gedreven door een verlangen naar verandering en een betere toekomst. Het is van cruciaal belang dat de Nederlandse politiek deze stemmen serieus neemt en ruimte biedt voor de participatie van jongeren op alle niveaus. Dit kan variëren van het betrekken van jongeren bij gemeentelijke besluitvorming tot het bevorderen van betrokkenheid bij landelijke politieke processen, bijvoorbeeld door het lidmaatschap van een politieke jongerenorganisatie.

Stemrecht vanaf 16 jaar?

Een van de meest besproken onderwerpen met betrekking tot jongerenparticipatie is de vraag of het stemrecht naar 16 jaar moet worden verlaagd. Op dit moment hebben jongeren in Nederland het recht om te stemmen vanaf 18 jaar, maar er zijn pleidooien om deze leeftijd te verlagen. Het argument hierachter is dat jongeren van 16 en 17 jaar ook volwaardige burgers zijn, die worden beïnvloed door politieke beslissingen en daarom het recht zouden moeten hebben om mee te beslissen.

Voorstanders van verlaging van de stemgerechtigde leeftijd wijzen op het feit dat jongeren op 16-jarige leeftijd vaak al belangrijke beslissingen moeten nemen, zoals het kiezen van een vervolgopleiding. Ze stellen dat deze jongeren voldoende verantwoordelijkheid hebben om ook hun stem uit te brengen bij verkiezingen. Bovendien hebben jongeren op deze leeftijd vaak een frisse kijk op de wereld en kunnen zij zaken benaderen met een vernieuwend perspectief.

Tegenstanders van het verlagen van de stemgerechtigde leeftijd wijzen op de vraag of jongeren van 16 voldoende maatschappelijk bewustzijn en politiek inzicht hebben om weloverwogen beslissingen te nemen. Ze maken zich zorgen dat jongeren op deze leeftijd nog niet voldoende levenservaring hebben om de consequenties van hun keuzes te begrijpen. Daarnaast wordt gevreesd dat politieke partijen specifieke doelgroepen kunnen beïnvloeden, gezien het feit dat jongeren op 16-jarige leeftijd nog in het onderwijs zitten en mogelijk beïnvloedbaar zijn door externe factoren.

Desondanks zijn er landen die al hebben besloten om het stemrecht te verlagen naar 16 jaar. In deze landen lijkt het experiment tot nu toe succesvol te zijn, waarbij jongeren daadwerkelijk gebruikmaken van hun stemrecht en zich betrokken voelen bij politieke processen. Deze voorbeelden kunnen dienen als inspiratie voor Nederland om de discussie over stemrecht opnieuw te evalueren en te kijken naar de mogelijkheden om jongeren meer inspraak te geven in het politieke landschap.

Jongerenparticipatie moet echter verder gaan dan alleen stemrecht. Het is essentieel dat er mogelijkheden worden gecreëerd om jongeren te betrekken bij beleidsvorming en besluitvorming. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door middel van jeugdraden, waar jongeren een directe rol spelen in het adviseren van beleidsmakers. Bovendien kunnen educatieve programma's worden opgezet om jongeren te informeren over het politieke systeem en hoe zij hun stem effectief kunnen gebruiken.

Om jongerenparticipatie te bevorderen, is het ook belangrijk dat politieke partijen zich richten op thema's die jongeren aanspreken. Sociale rechtvaardigheid, klimaatverandering en onderwijs zijn slechts enkele onderwerpen die jongeren sterk bezighouden. Door deze onderwerpen centraal te stellen in politieke campagnes en beleidsvorming, kunnen politieke partijen de betrokkenheid van jongeren vergroten en laten zien dat hun stem daadwerkelijk invloed heeft.

Kortom, de rol van jongeren in de Nederlandse politiek is aan het veranderen. Jongerenparticipatie wordt steeds belangrijker en het is van cruciaal belang dat de politiek hierop inspeelt. Het debat over het verlagen van de stemgerechtigde leeftijd naar 16 jaar voegt een extra dimensie toe aan deze discussie. Het is aan de samenleving als geheel, inclusief politieke leiders, ouders, en onderwijsinstellingen, om jongeren te ondersteunen en te stimuleren om actief deel te nemen aan het politieke proces. Alleen op die manier kunnen we een inclusieve en representatieve democratie waarborgen die recht doet aan de diversiteit van onze samenleving.

Vliegen over de Veluwe

Wed, 14 Feb 2024 11:00:00 GMT

Lelystads laatste landing?

S ander van den Berg

C olumnist

Laagvliegroutes over het oosten van Nederland – in het bijzonder de Veluwe, een van de grootste (beschermde) natuurgebieden van Nederland – geen goed idee. Fouten die zijn gemaakt in de ontwikkeling van Lelystad Airport, onder meer op het gebied van geluid en stikstof, wat heeft geleid tot aangifte van fraude. En de huidige problematiek met betrekking tot klimaat en milieu. En dit zijn nog maar drie redenen waarom de opening Lelystad Airport een slecht idee is. Het is dan ook goed nieuws dat de Tweede Kamer op 30 januari 2024 een motie aannam die de regering oproept om Lelystad Airport definitief niet te openen.

Verdeeldheid formerende partijen

Opvallend bij de stemming over de motie is dat de BoerBurgerBeweging (BBB) en Nieuw Sociaal Contract (NSC) vóór de motie stemden en de Partij voor de Vrijheid (PVV) en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) tegen stemden. Hoewel NSC inmiddels uit de formatie is gestapt, kan het alsnog gevolgen hebben voor de formatie. Eén van de vele verdeelpunten tussen de formerende partijen. Twee partijen die mensen voor een paar tientjes Europa per vliegtuig bereikbaar willen maken, hoewel investeringen in goede (Europese) treinverbindingen naar mijn mening een beter alternatief zijn. En twee partijen die vanwege het klimaat, de beperkte stikstofruimte en volksgezondheid niet voor de opening zijn.

Niets is zeker

Het harde werk van onder meer de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL) lijkt zijn vruchten af te werpen. Nu is het zaak niet te vroeg te juichen. De formatie is in volle gang en zoals Hans Vollaard terecht opmerkt in De Stentor : “De tegenstanders hebben een belangrijk punt gescoord, maar politiek is soms koehandel.” Aan de andere kant is er alle reden tot hoop dat de opening definitief van de baan is. Leon Adegeest, voorzitter van de SATL, heeft volkomen gelijk wanneer hij in het hiervoor aangehaalde artikel zegt: “Als deze partijen (BBB en NSC, red.) straks alsnog vóór opening zijn, zou dat getuigen van zo’n slappe ruggengraat en kiezersbedrog. Ik kan het me niet voorstellen. Het is het type oude politiek waar Omtzigt juist tegen is.”

Belofte maakt schuld

Misschien herinnert u zich nog de verhuizing van de marinierskazerne naar Vlissingen. Lange tijd heeft toenmalig staatssecretaris Barbara Visser (VVD) de Zeeuwen een worst voorgehouden, terwijl al lang duidelijk was dat de verhuizing naar Vlissingen niet door zou gaan . Ze maakte haar excuses en zegde een ruimhartige compensatie toe.

Als de opening van Lelystad Airport definitief van de baan is, verdienen Lelystad en de regio een compensatie, nog los van een schadeloosstelling voor de door hen gemaakte kosten. In de aangenomen motie is de regering ook verzocht om in samenwerking met inwoners en lokale autoriteiten een alternatief te presenteren voor een maatschappelijke investering in de regio in plaats van Lelystad Airport. Lokale bestuurders en raadsleden hebben in elk geval een lijstje met uiteenlopende ideeën om de lokale een regionale economie te versterken , bij voorkeur iets van waarde voor de maatschappij. En dat is niet meer dan terecht. In de woorden van Jack Schoone, fractievoorzitter van Leefbaar Lelystad: “Anders gooi je 250 miljoen euro in de prullenbak.”

Memento Mori

Mon, 12 Feb 2024 10:50:02 GMT

Memento M ori

Wouter de Reus

C olumnist

In een wereld waarin 'Carpe Diem' vaak de boventoon voert op sociale media en in onze dagelijkse interacties, is het tijd over verder terug te kijken in de tijd en ons weer te richten op het Latijnse adagium 'Memento Mori' - gedenk te sterven. Het is hoog tijd dat we dat weer in ere herstellen.

De Renaissance bracht ons veel goeds. Het was een tijd van vooruitgang, van kunst en wetenschap, van nieuwe ideeën en het loslaten van oude beperkingen. Maar ergens onderweg zijn we vergeten dat er een balans moet zijn tussen het grijpen van de dag en het erkennen van onze eindigheid. We zijn doorgeschoten in ons individualisme, waarbij we vaak alleen maar denken aan onze eigen behoeften en verlangens, zonder na te denken over de gevolgen voor anderen of voor de wereld om ons heen.

Het is tijd om terug te keren naar een meer holistische kijk op het leven, waarbij we niet alleen onze eigen belangen vooropstellen, maar ook die van anderen en van de samenleving als geheel. De middeleeuwers begrepen dit concept maar al te goed. Ze waren zich bewust van de impact van hun handelingen op anderen en op de toekomstige generaties. Zij wisten dat ze vroeg of laat rekenschap moesten geven aan God of hun naasten.

In onze moderne samenleving worden we geconfronteerd met talloze uitdagingen - klimaatverandering, sociale ongelijkheid, politieke verdeeldheid, om er maar een paar te noemen. Deze problemen kunnen niet worden opgelost door alleen maar te leven in het moment en te genieten van het hier en nu en vooral jezelf belangrijk te vinden. We moeten verder kijken, voorbij onze eigen levens, en nadenken over hoe onze keuzes en acties de wereld van morgen zullen beïnvloeden.

Dit vereist een verandering in mentaliteit, zowel op individueel niveau als op politiek niveau. Als individuen moeten we bereid zijn om onze comfortzones te verlaten en verantwoordelijkheid te nemen voor onze acties. We moeten ons bewust zijn van de impact van onze levensstijl op het milieu, op andere mensen en op toekomstige generaties. Dit betekent misschien dat we soms offers moeten brengen, dat we moeten kiezen voor duurzaamheid boven gemak, voor solidariteit boven egoïsme.

Maar deze verandering kan niet alleen van onderaf komen. Het vereist ook leiderschap en visie van onze politieke leiders. Zij moeten bereid zijn om moeilijke beslissingen te nemen en langetermijnplannen te ontwikkelen die de belangen van de samenleving als geheel dienen, niet alleen die van de bestuurders of van specifieke belangengroepen. De onderhandelaars van nu moeten dan ook niet een ‘rechtse’ coalitie als het hoofddoel nemen, maar een degelijk bestuur.

Laten we daarom samen streven naar een samenleving waarin we het beste van beide werelden combineren - waar we de dag plukken, maar ook stilstaan bij onze eindigheid en de impact van onze keuzes. Laten we ons weer verbinden met het idee van 'Memento Mori' en zo een betere toekomst creëren voor onszelf, voor anderen en voor de generaties die na ons komen.

Parlementaire veranderingen in de medische ethiek

Fri, 02 Feb 2024 19:47:47 GMT

Parlementaire veranderingen in de medische ethiek

Ann elijn de Gier

Columnist

In de afgelopen week zijn er meerdere moties in de Tweede Kamer behandeld over het bredere thema van medische ethiek. De eerste, van D66 afkomstig, ging over het korten op subsidies van organisaties die niet het progressieve mens- en wereldbeeld delen omtrent deze thematiek. De tweede, ingediend door SGP-Kamerlid Van Dijk, vroeg om nader onderzoek van de Gezondheidsraad over de behandeling van genderdysforische mensen. Hoewel beide partijen ver uit elkaar staan en beide moties niet direct iets met elkaar te maken lijken te hebben, is er wel in de stemuitslagen wat interessants op te merken.

Motie Paulusma-Slagt-Tichelman

De motie Paulusma-Slagt-Tichelman, die het kabinet verzoekt 'om te onderzoeken of en zo ja, hoe de subsidieregeling voor patiënten- en gehandicaptenorganisaties (pg-organisaties) kan worden gewijzigd zodat pg-organisaties zich dienen te onthouden van activiteiten die tot doel hebben toegang tot vormen van zorg waar met name lhbtiq+-personen en vrouwen aanspraak op doen te beperken of te ontmoedigen', is verworpen. Vertaald naar normaal Nederlands was het de bedoeling van de motie om o.a. pro-lifeorganisaties, die bijvoorbeeld financiële hulp en onderdak bieden, te korten om de simpele reden dat ze tegen abortus zijn. Ook zouden psychologen en psychiaters, die geen bevestigende houding omtrent genderdysforie voorstaan, maar zorgvuldig te werk willen gaan, hierdoor in gevaar komen. Niet voor niets was dan ook het voornaamste kritiekpunt de totalitaire aard, nog los van het inhoudelijke gedeelte. Ook lost het geen bestaand probleem op, maar wordt ermee kunstmatig een probleem met bijbehorende oplossing neergezet.

Motie Van Dijk

De motie Van Dijk verzoekt het kabinet om 'advies te vragen aan de Gezondheidsraad in hoeverre de huidige benadering van genderbevestigende behandelingen bij minderjarigen recht doet aan het geldende gezondheidsrechtelijke kader'. In het licht van internationale ontwikkelingen van Westerse landen die steeds meer hun handen terugtrekken van het Dutch protocol, waarvan de behandelingskern het toedienen van puberteitsremmers is, zodat de definitieve keuze over transitie op latere leeftijd te maken is, lag het indienen van deze motie wel in de lijn der verwachtingen. Hij is dan ook aangenomen.

Conclusies

Opvallend aan beiden is dan in de eerste plaats dat de uitslag anders had kunnen uitvallen in de oude samenstelling van de Tweede Kamer. Daar was de bedenktermijn bij abortus afgeschaft en heeft men de regeling kunnen invoeren dat de abortuspil bij de huisarts te halen is. De stemming nu contrasteert dat. Ten tweede had de motie Van Dijk nooit aangenomen kunnen worden als er een meerderheid was geweest voor de motie Paulusma-Slagt-Tichelman, omdat de eerste in het spiegelbeeld in het verlengde ligt van de tweede.

Dit is logisch te verklaren met de wisseling van de samenstelling van de Tweede Kamer. Grofweg tweederde van de zetels is in bezit van rechtse partijen, waardoor grofweg eenderde van links is. Daaronder zit een verschuiving van de cultuur verscholen, aangezien de kiezer bepaalt wie er zetelt. Dit betekent dat het stemmen ertoe doet en het wel degelijk voor beleidsveranderingen kan zorgen.

Om een zekere Amerikaanse podcaster te citeren: politiek doet ertoe, omdat beleid ertoe doet, omdat mensen ertoe doen. Ongeacht aan welke kant van het politieke spectrum iemand staat, hoop ik dat dit mensen motiveert om zich in de publieke sferen te bemoeien en van zich te laten horen.

Van 'Grip op migratie' naar een groene economie

Fri, 26 Jan 2024 13:50:55 GMT

Van 'Grip op migratie' naar een groene economie

S ander van den Berg

C olumnist

De Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 bood op 15 januari 2024 haar rapport ‘Gematigde Groei’ aan de Tweede Kamer aan. De kern van het rapport is, volgens commissievoorzitter Van Zwol , dat er keuzes gemaakt moeten worden over migratie, waarbij de kwaliteit van de economie en sociale samenhang vooropgesteld moeten worden. Dit is nodig om onderwijs, zorg, wonen en sociale zekerheid voor iedereen in Nederland toegankelijk te houden. Die keuzes zijn talrijker en groter dan enkel het sluiten van de grens. En die keuzes vergen offers.

Oorzaken migratie

Volgens Van Zwol zijn de krachten op migratie enorm door alle leed en ellende in de wereld rondom Europa, zo liet hij optekenen in NRC . “Oorlogen, regimes die niet functioneren, armoede. Klimaatverandering komt daar nog eens bij.” Dit zijn goede redenen om een beter heenkomen te zoeken. Denk aan de mensen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten, denk aan de mensen die uit hun land vertrekken omdat zij vervolgd (zullen) worden om hun mening of om wie zij zijn, denk aan de mensen die geen eten meer op tafel kunnen neerzetten, omdat er simpelweg geen geld is om het gezin te voeden of omdat het land volledig verdroogd of overstroomd is, hoewel klimaatmigratie (nog) geen intercontinentale vormen aanneemt .

Inzetten op een kenniseconomie betekent minder arbeidsmigratie

In het hiervoor aangehaalde interview met NRC pleit Van Zwol onder meer voor het inzetten op een hoogwaardige kenniseconomie. Zo merkt hij op dat er via economisch beleid ingezet kan worden op de ontwikkeling van die hoogwaardige kenniseconomie. Hierdoor, zo stelt hij, wordt laagbetaalde arbeid uit de markt gedrukt en kan het naar elders verplaatsen, waardoor er minder arbeidsmigranten en nareizende gezinsleden naar Nederland komen.

Een van de keerzijden hebben wij ervaren tijdens de COVID19-pandemie, toen Nederland afhankelijk was van andere landen om aan mondkapjes te komen. Een andere keerzijde: bepaalde sectoren zullen krimpen of zelfs verdwijnen. Een essentiële vraag is hoe niet-arbeidsmigranten, werkzaam in laagbetaalde sectoren, hun boterham kunnen verdienen. Een leven lang ontwikkelen was al belangrijk, maar lijkt steeds belangrijker te worden.

Wel biedt het de kans om de economie te vergroenen. Sectoren waarin laagbetaalde arbeid plaatsvindt, bijvoorbeeld in de slachterijen, de glastuinbouw en distributiecentra, kunnen worden afgebouwd. En dat vergt iets van ons als burgers. Het kan bijvoorbeeld langer gaan duren voordat wij ons pakketje ontvangen. Misschien wordt ons bosje tulpen duurder, of gaat een gehaktbal meer kosten.

Dit stemt tot nadenken over het consumptiepatroon. Niet meer allebei, maar het een of het ander. Niet meer online bestellen, maar benodigdheden in fysieke winkels aanschaffen, bij voorkeur bij lokale ondernemers. Met als potentieel gevolg dat onze ecologische voetafdruk kleiner wordt

De rol van peilingen

Tue, 23 Jan 2024 12:00:02 GMT

De rol van peilingen

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

In aanloop naar Tweede Kamerverkiezingen spelen peilingen een cruciale rol. Deze voorspellingen van politieke krachtsverhoudingen beïnvloeden niet alleen het politieke landschap, maar ook het stemgedrag van de kiezers.

De Tweede Kamerverkiezingen van afgelopen november zijn een duidelijk voorbeeld van hoe peilingen van invloed kunnen zijn op de verkiezingsuitslag. Een paar dagen voor de verkiezingen peilde Maurice de Hond de PVV als grootste partij, terwijl de partij van Geert Wilders daarvoor op gelijke hoogte stond met de VVD en GroenLinks-PvdA. Uiteindelijk werd de PVV verreweg de grootste partij in de Tweede Kamer. Dit fenomeen roept vragen op over de impact van peilingen op het stemgedrag van de Nederlandse kiezer.

Peilingen als Wegwijzers

Peilingen fungeren als wegwijzers in het doolhof van politieke keuzes. In aanloop naar verkiezingen bieden ze een glimp van de mogelijke toekomst, waarbij kiezers een voorproefje krijgen van de politieke partijen die het parlement kunnen gaan vormen. De media brengen deze prognoses vaak met veel bombarie, waardoor het publiek al vroeg in het spel wordt betrokken.

Deze vroegtijdige blootstelling aan potentiële uitkomsten heeft echter een schaduwzijde. Het kan kiezers beïnvloeden om strategisch te stemmen, waarbij ze hun stem uitbrengen op een partij die, volgens peilingen, de grootste kans heeft om te winnen, in plaats van hun voorkeur te geven aan de partij die het beste aansluit bij hun standpunten.

Strategisch stemmen: de nieuwe realiteit

In het Nederlandse politieke landschap is strategisch stemmen een steeds terugkerend fenomeen. Kiezers, gealarmeerd door de peilingen, vrezen dat een partij waar zij fel tegen is de grootste wordt en proberen dit te voorkomen door hun stem tactisch uit te brengen. Deze gang van zaken verstoort soms het zuivere beeld van de publieke opinie, aangezien kiezers concessies doen om bepaalde partijen te steunen, niet omdat ze het volledig eens zijn met hun standpunten, maar eerder om een groter politiek doel te dienen.

Het fenomeen van strategisch stemmen is niet uniek voor Nederland. In diverse West-Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, zien we vergelijkbare trends.

De impact op de democratie

De vraag die zich voordoet is: hoe gezond is deze strategische benadering van verkiezingen voor de democratie? Aan de ene kant kan het zorgen voor stabiliteit en effectief bestuur, maar aan de andere kant kan het de diversiteit van het parlement en de representatie van verschillende stemmen beperken.

Democratie draait niet alleen om het tellen van stemmen, maar ook om het weerspiegelen van de verschillen in de samenleving. Strategisch stemmen kan de vertegenwoordiging van minderheidsstandpunten verminderen.

De weg voorwaarts

De rol van peilingen bij Tweede Kamerverkiezingen in Nederland is een vraagstuk waar een duidelijke keuze in gemaakt zal moeten worden. Het is van vitaal belang dat de politiek en de kiezers zich bewust worden van de invloed van peilingen op hun keuzes en zich afvragen of ze willen deelnemen aan strategisch stemgedrag.

Een mogelijke weg voorwaarts zou kunnen zijn om het bewustzijn te vergroten over de bredere impact van strategisch stemmen op de democratie en transparant te zijn over de betrouwbaarheid van peilingen. Ook zou men kunnen besluiten om, in lijn met andere Europese landen, peilingen vlak voor de verkiezingen te verbieden.

Het is nu aan de politiek om hierin een afweging te maken.

De mens achter de functie

Sat, 20 Jan 2024 21:25:04 GMT

De mens achter de functie

Ann elijn de Gier

Columnist

Je kent het vast wel: de muziek van een bepaalde artiest leuk vinden, om er vervolgens achter te komen dat de mens achter de artiest helemaal niet zo’n goed persoon is. De twee opties die dan verschijnen zijn 1) stoppen met naar de artiest luisteren, omdat je de persoon niet kunt steunen, en 2) kop in het zand steken en blijven luisteren, omdat je de persoon en de muziek van elkaar kunt en wil scheiden.

Waar wil ik heen met deze analogie? Op de sociale media zie je vaak gebeuren, dat politici en bewindslieden voor van alles en nog wat worden uitgemaakt omwille van hun mening en hetgeen dat ze moeten uitdragen vanuit de partij of het kabinet. Daarbij wordt ook hun persoon betrokken en willen mensen over integriteit praten. Dit gaat inderdaad veel te ver, daar ben ik het mee eens, maar er zit denk ik meer achter dan wat je op het eerste gezicht ziet. En dat grijpt terug op bovenstaand voorbeeld.

Zwart-wit

Het is fijn om de wereld zwart-wit te kunnen indelen. Dat wil zeggen dat de ander fout is, omdat diegene niet jouw mening deelt. Een ander voorbeeld is de politicus of het bewindslid fout noemen, omdat diegene vanuit weliswaar goede intenties niet tot jouw conclusie gekomen is. Het is erg makkelijk om in het reflex te schieten dat degene tegen je is en niet jouw bestwil voor ogen heeft. Het is dan ook begrijpelijk dat veel mensen dat doen, wanneer ze niet het reilen en zeilen kennen van het brede politieke proces.

Hiermee wil ik niet voorbijgaan aan het leed dat door beleidskeuzes ontstaan is, denk bijvoorbeeld alleen al aan de toeslagenaffaire. Dat was ongehoord en had niet mogen gebeuren. Nu nog komen mensen daarop terug en is de pijn zichtbaar aanwezig. Het is alleen de vraag in hoeverre beleidsmakers tijdens het besluitvormingsproces die gevolgen voor ogen hadden kunnen zien. Al is dat een andere discussie .

Een kernwoord hierbij is dan intentie. Achter de intenties schuilt namelijk het hart van de mens achter de functie. Ik geloof namelijk niet dat mensen politiek actief zijn, puur om anderen het leven zuur te maken. Uiteindelijk heeft iedereen een betere wereld voor ogen en streven ze daarnaar. De verschillen zitten slechts in de invulling ervan en de weg ernaartoe. Het is dan ook goed om dit gegeven in het achterhoofd te houden wanneer je bepaalde beslissingen niet begrijpt of je je er niet in kunt vinden.

Reacties

Hoe mensen in hun sociale interacties met elkaar omgaan, doet er dan ook zeker toe. Je leert het al in de Kanjertraining van de basisschool: jouw woorden kunnen een negatieve impact hebben op anderen. Wees je dus bewust van wat je zegt, als je je frustraties uit. Toch lijkt dit het ene oor in en het andere oor uit te zijn gegaan, wanneer je de reacties onder de tweets van politici en bewindslieden ziet. Sigrid Kaag werd uitgemaakt voor een heks, Gert-Jan Segers voor een farizeeër. Daarbovenop kunnen nog eventueel doodsverwensingen komen of andere narigheden. Sommige mensen kunnen daar beter tegen dan anderen. Ook zou je kunnen zeggen dat het een bijkomstigheid is van een publieke functie of anderzijds aanwezigheid. Desalniettemin is dat geen reden of rechtvaardiging.

Daarnaast denk ik dat hierin de kern van waarheid zit in het intussen uitgekauwde begrip cancelcultuur. Als je namelijk maar genoeg drek over iemand heen gooit, kan diegene de handdoek in de ring gooien en stoppen met zijn of haar werk. Dit is het geval geweest bij Sigrid Kaag. En dat is lesboek pesten, precies hetgeen wat de Kanjertraining wil voorkomen en tegengaan. Voorafgaand aan het pestgedrag is men namelijk de mens achter de persoon of functie uit het oog verloren.

Als je het oneens bent met beleidskeuzes of politieke opvattingen, stel vragen of weerleg degene met inhoudelijke argumenten. Wees oprecht geïnteresseerd in iemands beweegredenen. Vind de mens achter de functie terug. Die leeft namelijk en is aanwezig. Ik denk dat we allemaal niets liever zien dan een gezonde debatcultuur. Echter moeten wij daar wel allemaal onze bijdrage in leveren. Het begint en eindigt uiteindelijk bij onze omgang met de medemens.

Inhoud boven ideologie

Wed, 17 Jan 2024 14:42:04 GMT

Een verontrustende politieke realiteit

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Het is 2024, en de nasleep van de verkiezingsuitslag van november blijft nagalmen. De PVV, met 37 zetels als grootste partij na strategische fouten van de VVD, heeft bij mij een diepe indruk achtergelaten. Vooral omdat op dat moment alle controversiële standpunten van de PVV nog ongeschonden overeind stonden: een verbod op moskeeën en de Koran, het zonder proces opsluiten van sympathisanten van jihad, het ontnemen van het stemrecht van mensen met een dubbele nationaliteit, het verlaten van de EU en de Euro – het stond allemaal in het verkiezingsprogramma van de zogenaamd 'gematigde' PVV.

Veel kiezers rechtvaardigen hun steun door te beweren dat Wilders deze radicale punten toch niet zal kunnen realiseren. Ze geloven echter wel dat hij serieus werk zal maken van het migratievraagstuk. Deze redenering lijkt ook de basis te vormen voor de formatieonderhandelingen tussen de VVD, NSC en BBB met de PVV. De ideologie van de PVV, die draait om uitsluiten, pesten, jennen, vernederen en discrimineren, mag dan verwerpelijk zijn, maar men wil met Wilders in gesprek gaan op basis van inhoud. Het draait om wat er concreet afgesproken wordt.

Eén van de directe resultaten van deze onderhandelingen is de beslissing om te proberen om de spreidingswet van tafel te vegen. In wollige bewoordingen en met omslachtige argumenten weigeren de formerende partijen een einde te maken aan de schrijnende situaties in Ter Apel en Budel. Deze gemeenten staan onder immense druk door het hoge aantal te huisvesten mensen en smeken om hulp vanuit het land. Het lijkt er sterk op dat rechts Nederland helemaal geen oplossing wil voor het asielprobleem, omdat dit een electorale magneet is. Echter, als asielzoekers evenredig over het land verspreid zouden worden, zou het probleem direct verminderen. Maar dat scoort niet, vooral niet als je verder een inhoudsloos partijprogramma hebt.

Dit roept de vraag op waarom partijen als de VVD, die nota bene de spreidingswet heeft bedacht en waarvan de eigen burgemeesters eisen dat deze wordt uitgevoerd, zo gretig willen samenwerken met de PVV. Ze zouden ook kunnen kiezen voor gesprekken met GroenLinks-PvdA. Maar dat wordt afgewezen omdat GroenLinks-PvdA wel ideologisch te ver van hen af staat. Het heeft dan ineens geen zin om over inhoud te praten. Dit brengt me terug naar mijn schok over de verkiezingsuitslag, waaruit blijkt dat een aanzienlijk deel van de samenleving liever in zee gaat met een ideologisch dubieuze, extreemrechtse partij dan te praten over inhoud met centrum-links. Dat belooft nog wat voor de toekomst!

Ik wens u een goed 2024 toe.

Het jaar van echt luisteren

Fri, 12 Jan 2024 09:53:27 GMT

Het jaar van echt luisteren

Wouter de Reus

C olumnist

In de afgelopen jaren is een zorgwekkend fenomeen steeds prominenter geworden: we zijn gestopt met écht naar elkaar te luisteren. Te vaak lijken we slechts geïnteresseerd in het ventileren van onze eigen meningen, zonder te reflecteren op wat anderen te zeggen hebben. Deze trend is niet alleen zichtbaar in persoonlijke gesprekken, maar ook op sociale media, waar meningen als losse flodders worden afgevuurd zonder dat de argumenten van anderen serieus worden overwogen.

Stelt dit gedrag ons in staat anderen te overtuigen of medestanders te vinden voor onze zaak? Vaak niet. Het lijkt eerder een kwestie van onze mening deponeren en onze handen ervan aftrekken. Maar wat bereiken we hiermee?

Volgens Stephen Covey zijn er vijf luisterniveaus , variërend van negeren tot empathisch luisteren. En laten we eerlijk zijn, de ervaringen met niveaus 0 en 1 zijn vaak negatief, terwijl niveaus 3 en 4 juist positieve interacties bevorderen. Het artikel ‘Ruim 63% van de medewerkers voelt zich niet gehoord door de directie ', benadrukt het belang van luisterniveaus 3 en 4 in de praktijk. De meeste medewerkers hebben het gevoel dat de leidinggevende niet genoeg op de werkvloer komen en niet weten wat er speelt. Als oplossingen dragen de ondervraagde aan dat de directie vaker op de werkvloer moet komen, maar ook face-to-face gesprekken.

Wat als we dit principe nu eens toepassen op de politiek? Stel je een 2024 voor waarin politici daadwerkelijk naar elkaar luisteren. Dit betekent niet dat ze het altijd met elkaar eens zullen zijn, maar wel dat er meer begrip en waardering ontstaat. Een politiek landschap waarin luisterniveaus 3 en 4 vaker worden toegepast, kan leiden tot een meer inhoudelijke en minder tumultueuze vorm van politiek. Dit is niet gemakkelijk want het vraagt een verandering in houding en gedrag. Daarnaast kost het ook veel energie om actief te luisteren, maar het is zo belangrijk.

In een wereld waarin actief luisteren en empathie centraal staan, is er geen ruimte om anderen te veroordelen. Het doel is immers om elkaar serieus te nemen. Dit is wat al onze volksvertegenwoordigers verdienen en moeten uitdragen. Dus laten we hopen op een jaar waarin écht luisteren de norm wordt, niet alleen in de politiek, maar ook in al onze persoonlijke interacties. Het is tijd voor "Het Jaar van Echt Luisteren".

2024: het jaar waarin alles verandert

Wed, 10 Jan 2024 11:44:40 GMT

2024: het jaar waarin alles verandert

S ander van den Berg

C olumnist

Allereerst wens ik u alle goeds, gezondheid en voorspoed voor 2024! Zoals altijd verschijnen er in aanloop naar de jaarwisseling diverse overzichten over wat er per 1 januari gaat veranderen. Zo schreef de NOS onder meer over de mogelijkheid om twee achternamen aan te nemen, dat de AOW-leeftijd naar 67 jaar gaat en dat het prijsplafond stopt.

Maar er verandert meer! Dit wordt een sleuteljaar. Een jaar waarin naar verwachting het kabinet Wilders I aantreedt. Het jaar waarin alles verandert. Hieronder twee uit tal van vele onderwerpen die in 2024 gaan veranderen.

Grondrechten worden onderhandelbaar

Hoewel de verkenning en de formatie in 2023 al is begonnen, wordt 2024 het jaar waarin de grondrechten definitief onderhandelbaar worden. Met alle gevolgen van dien. Volgens Wim Voermans komen daarmee de gelijke behandeling, vrijheid van meningsuiting en de onderwijsvrijheid onder druk te staan, zo staat te lezen in dit artikel . Wanneer deze grondrechten worden aangetast, is er volgens hem geen sprake meer van een democratische rechtstaat die de grondrechten heiligt. En daar volg ik hem in. Omtzigt heeft hier terechte zorgen over. Zo heeft hij laten weten dat hij een harde grens bij de bescherming van de Grondwet trekt. Maar de macht lonkt. Als Wilders en co hem zijn constitutioneel hof beloven, is er misschien wel wat ruimte. Het was ook Omtzigt die zei dat het Nieuw Sociaal Contract (NSC) bereid was verantwoordelijkheid te nemen, dat politici over hun schaduw moeten stappen. “Nederland moet bestuurd worden. En daar zijn wij voor beschikbaar.”

Ambtenaren worden gemuilkorfd

2024 is het jaar waarin de basis wordt gelegd voor een nieuw schandaal, mogelijk net zo groot als de toeslagenaffaire. Dat heeft alles te maken met het standpunt van één der aanstaande coalitiepartijen: de BoerBurgerBeweging (BBB).

Binnen het ambtelijk apparaat bij zowel het ministerie van Financiën en de Belastingdienst, was het memo-Palmen al lange tijd bekend, zo schreef RTL Nieuws . Ondanks aandringen van lagere ambtenaren, werd over het bestaan van het memo geen woord gerept. Ook Omtzigt hekelde die zwijgcultuur. Sinds dat het schandaal in openbaarheid is gekomen, is er een nieuwe werkwijze . Er is meer ruimte voor de menselijke maat. Voor de toepassing daarvan, is een kritische blik en tegenspraak nodig. En die ruimte is er gekomen. Dat is in zijn algemeenheid ook nodig, zeker wanneer de ambtelijke top of de politiek aan de signalen van (de toepassing van) verkeerde wetgeving of verkeerd beleid voorbijgaat. Hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal zei in een interview in Binnenlands Bestuur : “Je kunt een loyale ambtenaar zijn die het politieke primaat respecteert én tot het uiterste gaat in tegenspraak.” Daarbij merkte hij wel op dat rolzuiverheid belangrijk is.

Het College van Gedeputeerde Staten van Friesland (GS) heeft op aandringen van de BBB-fractie in de Provinciale Staten, ambtenaren op de vingers getikt omdat zij de klimaatpetitie hebben ondertekend, zo berichtte de Leeuwarder Couran t . Van de ambtenaar mag een objectieve houding verwacht worden, maar wat zij als privépersoon doen is aan de mens zelf. Daarnaast is het niet rolzuiver dat een fractie van de Provinciale Staten zich gaat bemoeien met de werkwijze van het ambtelijk apparaat. Recent beschreef iemand mij dit standpunt van de BBB in het kader van het Toeslagenschandaal als volgt:

“Ambtenaren van de Belastingdienst hadden moeten zwijgen over het mogelijk ontstaan van een toeslagenaffaire, ook als de hiërarchische lijn doodliep, want het ging over hun beleidsterrein.”

Ik ben benieuwd wat Omtzigt hiervan vindt.

Laat het vuurwerkverbod maar komen

Sat, 06 Jan 2024 08:58:59 GMT

Laat het vuurwerkverbod maar komen

Ann elijn de Gier

Columnist

De jaarwisseling ligt weer een paar dagen achter ons. Het is een nacht geweest waarvan het jaarlijkse ritueel zo onderhand knallen en knokken is geworden. En dat is niet iets om blij mee te zijn.

Op verschillende plekken in zowel de randstad als op het platteland hebben hulpverleners niet optimaal hun werk kunnen doen, maar zijn ze gestoord, bestookt en bevochten. Dit is iets waar we jaarlijks over klagen en waarover politici zich boos uitlaten op sociale media als het 1 januari is. De mensen die dat doen moeten zwaarder bestraft worden, zo wordt er geroepen. Maar als het puntje bij paaltje komt, gebeurt er niets.

Het zijn echter niet alleen hulpverleners die lastig gevallen worden, ook andere burgers hebben wel zo hun ervaringen en hun klachten. Zo kunnen fietsers en voetgangers niet veilig op weg, wanneer zij zich moeten verplaatsen. Zo is er iemand overleden die zijn hond uitliet, na mishandeling door jongeren. Waarom? De man liet zijn hond uit en sprak de jongeren aan op het feit dat zij vuurwerk naar de hond gooiden. En dit staat nog los van de horrorverwondingen die door de gebruikers van vuurwerk zelf ontstaan. Laten we het eenzijdige ongelukken noemen. Naast dat mensen zichzelf kunnen bezeren met het afsteken van vuurwerk, is het dus ook riskant voor de medemens. Je weet immers niet wat er allemaal verkeerd kan gaan met omstandigheden als sterke wind en regen. Dit vergroot de kans op ongelukken.

Gelukkig zijn er in verschillende gemeenten, zoals Den Haag, vuurwerkvrije zones aangewezen. Ook zijn er gemeenten, zoals Rotterdam, die zelf hun eigen vuurwerkshow organiseren, waardoor mensen verantwoord het schouwspel kunnen aanschouwen. In Rotterdam is er zelfs officieel een vuurwerkverbod, al wordt die niet gehandhaafd. Dit is mijns inziens deel van het probleem. Maar er worden in ieder geval stappen in de juiste richting gezet, en dat is positief.

Ook in de landelijke politiek is het particuliere vuurwerk aan banden leggen een onderwerp dat steeds hoger op de agenda lijkt te komen. Zo is het een standaardstelling in de kieswijzers. Daarnaast verwerken verschillende partijen een vuurwerkverbod of vergelijkbare instrumenten in hun verkiezingsprogramma. Mijn oproep is dan ook aan de Tweede Kamer of aan het kabinet om hierin door te pakken. Opvallend laat de partij van “Law and Order” hierop verstek gaan. Yesilgöz is niet voor een vuurwerkverbod, maar twittert op 1 januari steevast dat de nare schouwspelen niet kunnen en asociaal zijn. Van de (al zij het demissionair) minister van Justitie en Veiligheid, mogen de hulpverleners toch wel meer verwachten.

Het tijdelijke verbod in de coronacrisis en de relatieve rust die daarmee op straat was met het alternatief van verschillende gemeenten om kerkklokken te luiden, heeft laten zien dat er wat in zit. Ook de hiervoor genoemde alternatieven, zoals grote vuurwerkshows georganiseerd door gemeenten zelf, zijn een mooie oplossing. Laat het vuurwerkverbod op particulier vuurwerk alsjeblieft komen.

De relatie tussen het koningschap en de politiek

Tue, 12 Dec 2023 18:34:20 GMT

De relatie tussen het koningschap en de politiek

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

Sinds 1813 is Nederland een monarchie, wat betekent dat wij een koning als staatshoofd hebben. Sinds de invoering van de monarchie heeft de invulling van het koningschap nogal wat ontwikkelingen doorgemaakt van een absolute monarchie tot een steeds meer ceremonieel koningschap.

1813 – 1848: een absolute monarchie

Zoals hierboven beschreven is Nederland in 1813 omgedoopt tot een monarchie. Hiervoor was Nederland een republiek die werd bestuurd door stadhouders. De laatste stadhouder, Willem V van Oranje-Nassau, moest in 1795 naar Engeland vluchten toen de Franse troepen Nederland bezet hadden. Toen in 1813 de Fransen uit Nederland verdreven waren was de voormalige stadhouder inmiddels overleden. Vanuit Nederland werd een beroep gedaan op prins Willem Frederik, de oudste zoon van de voormalige stadhouder, om koning van Nederland te worden. Op 30 november 1813 kwam prins Willem Frederik via een boot aan op Scheveningen en werd hij Koning Willem I van Nederland. Willem I regeerde van 1813 tot zijn aftreden in 1840. Hij werd opgevolgd door zijn oudste zoon, koning Willem II.

In de jaren 40 van negentiende eeuw braken er in verschillende Europese landen opstanden uit tegen de heersende monarchen. Dit was voor koning Willem II de reden om Johan Rudoplh Thorbecke te vragen een nieuwe Grondwet te schrijven. In 1848 kwam deze nieuwe Grondwet er. De belangrijkste wijziging in deze nieuwe Grondwet was dat de koning voortaan onschendbaar was, en de ministers verantwoordelijk. Hierdoor werd de macht bij de koning weggehaald en bij de ministers neergelegd, en is het aan het parlement om de ministers te controleren.

1848 – 2010: invloed via kabinetsformaties

Zowel koning Willem II als zijn zoon en kleindochter, koning Willem III en koningin Wilhelmina, hadden moeite met de beperkte rol die zij als staatshoofd hadden. Echter bleef de koning een invloedrijk persoon binnen de politiek. De koning speelde namelijk een cruciale rol bij de vorming van nieuwe kabinetten. Na de verkiezingen kwamen alle fractievoorzitters van de nieuwe Tweede Kamer bij de koning langs om de verkiezingsuitslag te duiden en aan te geven welke voorkeuren voor een nieuwe coalitie zij hadden. Op basis van deze gesprekken benoemde de koning een informateur die ging onderzoeken welke mogelijke coalities er gevormd zouden kunnen worden.

In de loop der jaren kwam er steeds meer kritiek op deze inmenging van de koning op de vorming van nieuwe kabinetten. Steeds vaker vroeg men zich openlijk af in hoeverre de persoonlijke mening van de koning van invloed was op de te benoemen informateurs en de te onderzoeken coalities. Dit was voor een meerderheid van de Tweede Kamer de reden om in 2010 te besluiten dat de koning voortaan geen rol meer zou spelen bij de kabinetsformatie, maar dat de Tweede Kamer de regie volledig in handen zou krijgen.

2010 – heden: minder invloed

De eerste kabinetsformatie waaronder deze nieuwe regel ging gelden was die van 2012. Sindsdien benoemt de Tweede Kamer op basis van een voorstel van de grootste partij(en) een verkenner, informateur en formateur. Desalniettemin heeft de koning vandaag de dag op verschillende manieren nog wel enige invloed op de politiek. Zo voert de koning elke maandag een gesprek met de minister-president. Daarnaast heeft de koning het recht om te waarschuwen, om aan te moedigen en om geïnformeerd te worden. Staatsrechtelijk maakt de koning ook nog steeds deel uit van de regering. Dit is ook de reden waarom de koning op Prinsjesdag in de troonrede de plannen van het kabinet uitspreekt. Hoewel de troonrede voor het grootste gedeelte door het kabinet wordt geschreven, is algemeen bekend dat de koning wel enige invloed kan uitoefenen op de tekst. Van onze voormalige koningin Beatrix is bekend dat zij zich veelvuldig bemoeide met de uiteindelijke tekst van de troonrede.

Tot slot heeft de koning een nog een rol, namelijk die van voorzitter van de Raad van State. Naast onze huidige koning maken ook koningin Máxima en kroonprinses Amalia onderdeel uit van de Raad van State. Hoewel deze functie formeel strikt ceremonieel is en de dagelijkse leiding in handen is van de vicevoorzitter van de Raad van State, is het lastig te beoordelen in hoeverre de koning in deze rol invloed kan uitoefenen.

Ceremonieel vs. inhoudelijk koningschap

De vraag is wat de voorkeur heeft: een ceremonieel of een inhoudelijk koningschap. Hierop is geen eenduidig antwoord te geven, aangezien beide varianten voor- en nadelen hebben. Zoals eerder beschreven is het nadeel van een inhoudelijk koningschap dat het voor buitenstaanders onduidelijk is wat de precieze rol en invloed van de koning is op het politieke proces.

Daarentegen staat dat we hebben gezien dat een formatie zonder de koning ook vreselijk mis kan gaan. Het meest sprekende voorbeeld hiervan is de kabinetsformatie van 2021, die als een chaos begon nadat bekend werd dat er kritisch over Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt was gesproken. Dit heeft er voor gezorgd dat die kabinetsformatie onnodige vertraging heeft opgelopen. Mijn vermoeden is dat dit onder leiding van een staatshoofd die boven de partijen staat niet was gebeurd.

Om eerlijk te zeggen twijfel ik over wat mijn voorkeur heeft. De koning staat als staatshoofd boven de partijen, dit in tegenstelling tot een president is namens een politieke partij regeert. Hierdoor is het best logisch om de koning een rol te laten spelen bij de vorming van een nieuw kabinet. Hier staat tegenover dat de invloed van de koning niet goed controleerbaar is en kun je je afvragen of het wenselijk en democratisch het is dat iemand door erfopvolging invloed mag uitoefenen op het politieke proces.

Mijn vermoeden is dat de politici wel geleerd hebben van de formatie in 2021 en dat dergelijke taferelen niet snel meer voor zullen komen. Daarom lijkt het mij het meest verstandig om de verhoudingen tussen de koning en de politiek voor nu te laten zoals die is. Dit zal waarschijnlijk voorlopig ook wel zo blijven, aangezien voor veel wijzigingen in de positie de Grondwet veranderd moet worden. Hier is een tweederde meerderheid voor nodig in de Eerste en Tweede Kamer. Voorlopig zie ik die meerderheid niet ontstaan.

De ChristenUnie, een unie die uiteenvalt

Fri, 08 Dec 2023 21:04:05 GMT

De ChristenUnie, een unie die uiteenvalt

S ander van den Berg

C olumnist

De verkiezingen liggen achter ons. Er is veel gezegd en geschreven over de winst van de PVV en het verlies van de VVD van 34 naar 24 zetels. Minder aandacht leek er te zijn voor de (nu) kleinere partijen, waar ook grote verliezen zijn geleden. Zo zakte D66 van 24 naar 9 zetels, mag het CDA in plaats van 15 nog maar 5 zetels bezetten en daalde de ChristenUnie van 5 naar 3 zetels. Nu het stof van de verkiezingen is gaan liggen en de verkenning bijna is afgerond, is het tijd om de balans op te maken. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Op verzoek van lezers, nemen we de ChristenUnie onder de loep.

Regeringsdeelname

Wat hebben alle bovengenoemde partijen met elkaar gemeen? Nee, het is geen moeilijk raadsel. Alle vier de partijen, VVD, D66, CDA en ChristenUnie (CU) maakten deel uit van de kabinetten Rutte III en Rutte IV. Met de grote winst van de PVV, lijkt de samenleving eindelijk definitief gebroken te hebben met het neo-liberale beleid. En terecht. Kanttekening daarbij is dat het kabinet Rutte IV een reparatiekabinet was, die onvoldoende tijd heeft gekregen om de bende op te ruimen die de vorige kabinetten hebben gemaakt.

De CU leek met de kabinetsdeelname in de kabinetten Rutte III en IV, samen met het CDA, balans te willen brengen. Zo kent de CU geen liberale signatuur, zoals D66 en de VVD. Bovendien kent de CU een linkser karakter dan het CDA. Dit werd helemaal duidelijk toen het CDA een ruk naar rechts maakte. En hoewel de ChristenUnie zich liever niet als links, maar als sociaal presenteert, bracht de partij daarmee balans in de links-midden-rechts verhoudingen. Verder is de CU een betrouwbare regeringspartner gebleken, niet bang om verantwoordelijkheid te nemen, ofwel: meloenen te slikken.

De cijfers bevestigen dat ook de CU, net als de overige coalitiepartners, is afgerekend op haar regeringsdeelname. Zo bestaat 49% van de achterban van de CU uit kiezers die ook in 2021 op de CU hebben gestemd. De helft van de achterban is weggelopen. Een groep van 12% is naar Nieuw Sociaal Contract (NSC) overgestapt. 8% van de voormalig CU kiezers vond zijn heil bij de SGP en 6% stemde strategisch op de linkse combinatie van GroenLinks-PvdA. Een gelijk percentage van de kiezers kwam niet opdagen op het stembureau. Hoewel maar 3% van de voormalig CU kiezers het vertrouwen heeft gegeven aan de PVV, is de PVV in Oldebroek de grootste geworden en is de CU gezakt van grootste partij naar vierde plek. Daarnaast heeft de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) in den lande meer stemmen gekregen.

Veel kiezers van de ChristenUnie hebben het de partij niet in dank afgenomen dat zij na deelname aan het kabinet Rutte III opnieuw in een kabinet zijn gestapt met nota bene dezelfde vier partijen. Een kabinet dat twee maanden voor de verkiezingen van 2021 zijn ontslag indiende bij de koning vanwege het schandaal rondom te kinderopvangtoeslag. Daarnaast zei voormalig partijleider Gert-Jan Segers na het ‘’functie elders debat’’ dat hij niet opnieuw in een kabinet zou stappen dat onder leiding staat van Mark Rutte. Dit leverde hem binnen de partij veel kritiek op, maar een deel van de mensen uit de bredere achterban van de ChristenUnie is van mening dat Segers hier voet bij stuk had moeten houden.

Zorgzame gemeenschappen

Daar waar het in de campagne veelvuldig ging over immigratie en bestaanszekerheid, ging de CU de boer op met zorgzame gemeenschappen. Tegenover het Nederlands Dagblad stelde Mirjam Bikker hierover dat dit op veel plaatsen goed werd ontvangen, maar dat de campagne niet op de inhoud werd gevoerd. En daar heeft ze deels gelijk in. Het ging om de leuke grap bij het SBS-debat. Het ging over snelle beloften, zonder doorrekeningen. Het ging over bestaanszekerheid. Kan ik mijn huur, mijn gasrekening en mijn boodschappen betalen? Het ging over immigratie en woningnood. Kan ik een woning vinden?

En hoewel de CU best ideeën heeft over migratie, is haar grootste wapenfeit op dit punt dat zij – samen met D66 – haar poot heeft stijf gehouden en geen politiek heeft bedreven over de rug van enkele duizenden kinderen en moeders. Maar juist dat, lijkt de verkiezingsuitslag in zijn algemeenheid te laten zien, had de kiezer wel gewild.

Sociaal in het midden, of activistisch links?

Een aantal CU-leden die ik hierover sprak, gaven aan dat het een trend is binnen de partij: traditionele thema’s zoals bijvoorbeeld de bescherming van het leven en onderwijsvrijheid maken plaats voor progressievere en wereldser thema’s, zoals het klimaat en het vraagstuk rondom asiel. Het lijkt erop dat de (radicaal) linkse flank binnen de partij steeds meer de overhand krijgt op de gematigde CU’ers, zo gaf men aan. Het resultaat is dat de partij steeds verder naar links opschuift. Deze trend zal zich zonder bemoeienis van de gematigde groep CU’ers waarschijnlijk niet stoppen, aangezien deze trend zich ook doorzet binnen PerspectieF (de jongerenorganisatie van de ChristenUnie). De partij die eens zo sociaal in het midden stond, lijkt steeds meer een partij van activisten te worden, zo gaven de leden die ik hierover sprak aan. Deze spanning tussen de verschillende flanken heeft er zelfs toe geleid dat Nathánaël Post uiteindelijk zijn functie als voorzitter van PerspectieF heeft neergelegd .

Dit is voor een aantal kiezers de reden om hun heil te zoeken bij de SGP. Een partij die op bepaalde thema’s pittig conservatieve standpunten heeft, maar voor mensen die vinden dat de ChristenUnie steeds ‘’wereldser’’ wordt, vormt het een goed alternatief.

Ik daag u uit: lees een verkiezingsprogramma

Fri, 17 Nov 2023 16:34:31 GMT

Ik daag u uit: lees een verkiezingsprogramma

S ander van den Berg

C olumnist

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 is er een nieuw record behaald, en wel in het aantal keren dat de StemWijzer is ingevuld. Het voorziet in de behoefte van kiezers om meer te weten te komen over de standpunten van politieke partijen, aldus ProDemos . Voor veel mensen is de uitkomst van een kieswijzer bepalend. Zowel in mijn eigen omgeving als bij andere mensen die ik spreek over waarom ze een partij hebben gekozen, is het antwoord vaak: dat kwam uit de kieswijzer. Maar kieswijzers zijn niet alles. Een disclaimer is op zijn plaats.

Wat is een kieswijzer?

Bij iedere verkiezing zijn er diverse kieswijzers die men kan invullen. Bij de meest bekende kieswijzers, waarvan de hiervoor genoemde StemWijzer er een is, kunnen kiezers aan de hand van een aantal stellingen voor of tegen stemmen. Bij deze kieswijzers passeren vele beleidsonderwerpen de revue. Sommige kieswijzers beperken zich tot een bepaald thema, zoals bijvoorbeeld de Boerder ij Kieswijzer bij de verkiezingen van 2021 deed.

Het voordeel van kieswijzers

Kieswijzers zijn een goede manier om een richting te bepalen naar welke kant uw stem op gaat. In grote lijnen laat het zien in hoeverre uw standpunten overeenkomen met die van diverse politieke partijen. Maar daar is ook alles mee gezegd, als het gaat om het voordeel van kieswijzers.

De disclaimer

Het probleem van kieswijzers is dat zij de keuze per onderwerp beperken tot een soort mini referendum. Bent u voor of tegen klimaatmaatregelen? Bent u voor of tegen immigratie? Bent u voor of tegen dividendbelasting? De onderlinge samenhang van deze en alle andere denkbare beleidsonderwerpen raakt zoek. De nuance ontbreekt.

Het is niet alleen van belang of u voor of tegen een stellen bent, maar net zo belangrijk is het hoe deze standpunten dan tot uitvoer worden gebracht en ten koste waarvan. In het geval u bijvoorbeeld tegen dividendbelasting bent, maar een begrotingstekort moet daardoor worden opgevuld met een hogere inkomstenbelasting. Bent u dan nog steeds tegen dividendbelasting?

Is het een haalbaar programma?

Los van de stellingen en de inhoudelijke uitwerking ervan, is het ook de vraag in hoeverre een verkiezingsprogramma financieel haalbaar is. Er zijn partijen die hun verkiezingsprogramma daarom laten doorrekenen, er zijn ook partijen die het niet doen. In het geval van een doorberekend verkiezingsprogramma kunnen politici aan hun woord worden gehouden, immers zijn de verkiezingsbeloften door een onafhankelijke club getoetst. Echter zijn er ook partijen die stellen dat het om de ideeën gaat over de richting die Nederland op moet. Ook is er bij sommige partijen kritiek op de rekenmethodes die worden gehanteerd. Voor meer context verwijs ik u graag naar dit artikel .

Een stappenplan voor een optimale voorbereiding op de verkiezingen

Met het bovenstaande in het achterhoofd wil ik u graag uitdagen. Gebruik allereerst een kieswijzer zoals deze bedoeld is: een richting aanwijzen. Vervolgens bepaalt u voor uzelf of u het belangrijk vindt dat een verkiezingsprogramma is doorgerekend. Van de top 3 partijen (die hun verkiezingsprogramma al dan niet hebben doorberekend) die bij u als resultaat naar boven komt, leest u het verkiezingsprogramma. Heeft u onvoldoende tijd? Lees dan de samenvattingen. Zo bent u optimaal voorbereid om op 22 november in het stemlokaal uw stem uit te brengen.

Om het u gemakkelijk te maken, vindt u op deze website een pagina over de Tweede Kamerverkiezingen. Op deze pagina staan alle partijen die in de peilingen kans maken op ten minste één zetel in de Tweede Kamer. Van alle partijen zijn hier de top-10 van de kandidatenlijsten te vinden en zullen ook de verkiezingsprogramma’s te vinden zijn. Zo hoeft u niet het internet af te speuren, maar is alles overzichtelijk op één plaats te vinden.

De rol van social media in verkiezingstijd

Tue, 14 Nov 2023 19:15:37 GMT

De rol van social media in verkiezingstijd

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

We leven in een tijd waarin social media een belangrijke rol speelt in de manier waarop we met elkaar communiceren. De afgelopen jaren heeft ook de politiek gemerkt dat social media een belangrijke rol kan spelen in het verspreiden van een politieke boodschap. Maar wat zijn de voor- en nadelen hiervan?

Voordelen

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021 gaven partijen tussen 11 en 17 maart enorme bedragen geld uit om hun boodschap via social media te ventileren, zo onderzocht de NOS destijds. Maar wat levert het de partijen op?

Zichtbaarheid en interactie

Ten eerste is het door social media voor politieke partijen een stuk makkelijker geworden om de kiezer te bereiken. Waar men vroeger afhankelijk was van de televisie, radio of geschreven pers, kan men nu zelf gemakkelijk een boodschap aan het grote publiek zenden. Dat betekent overigens niet dat de traditionele media geen belangrijke rol meer spelen. In aanloop naar de verkiezingen op 22 november staan er ontzettend veel programma’s gepland die in het teken staan van de aankomende verkiezingen.

Daarnaast is het voor partijen makkelijker om rechtstreeks met de kiezer in contact te komen. Door middel van opmerkingen die de ontvangen kan plaatsen onder berichten op social media kan een partij aanvoelen wat er onder haar publiek leeft en hier indien gewenst ook direct op reageren.

Snel reageren op de actualiteit en inzicht in effectiviteit

Een ander voordeel is dat het voor politici een stuk makkelijk is om snel in te spelen op de actualiteit. Een goed voorbeeld hiervan is een reactie van VVD-lijsttrekker Dilan Yesilgöz. Afgelopen zondag vond het RTL verkiezingsdebat plaats tussen Frans Timmermans, Pieter Omtzigt en Yesilgöz. Tijdens één van de reclames viel het NRC journalist Lamyae Aharouay op dat Yesilgöz via het telefoon naar haar team communiceerde dat zij het moeilijkste gehad hadden. Een tijdje later reageerde Yesilgöz op de Tweet met een foto van haar telefoon met de tekst ‘’En dat bleek ook zo!’’.

Verder is het voor politieke partijen relevant om te weten of de boodschap die zij via social media verspreiden ook aanslaat bij de kiezer. Via social media kan men gemakkelijk zien hoeveel mensen een bericht liken, delen of erop reageren. Ook kan er gekeken worden naar hoeveel mensen het bericht onder ogen hebben gekregen en in welke delen van Nederland het bericht aanslaat. Deze informatie is voor partijen enorm waardevol.

Nadelen

Microtargeting

Hoewel het inzicht hebben in de cijfers van je social media account heel aantrekkelijk is voor politieke partijen, is het voor de ontvanger minder goed nieuws. Partijen maken in hun social media strategie gebruik van microtargeting: het benaderen van een specifieke doelgroep die past bij het profiel van de partij. Zo zocht de NOS uit dat als bijvoorbeeld geïnteresseerd bent in de VPRO, GL-PvdA je graag wil benaderen. En wanneer je een rekening hebt bij bank Türkiye of een ticket boekt bij Air Maroc de kans groot is dat je een advertentie van DENK te zien krijgt. Deze manier van kiezers benaderen kan een inbreuk zijn op de privacy van social mediagebruikers. Reden voor het ministerie van Binnenlandse Zaken om in nog in te voeren Wet op de politieke partijen een speciaal hoofdstuk op te nemen met transparantieregels voor politieke advertenties en microtargeting.

Dreiging

Een ander nadeel is de dreigementen die via social media plaatsvinden. Hoewel het voor de partijen fijn is om rechtstreeks met de kiezer in contact te staan, maakt dit het voor een kwaadwillende gemakkelijker om dreigementen te uiten tegen politici. Uit onderzoek bleek dat tientallen Kamerleden worden beveiligd en dat fractievoorzitter in de Tweede Kamer standaard een ‘’veiligheidspakket’’ krijgen aangeboden. Ook demissionair ministers Kaag en De Jonge krijgen of kregen beveiliging vanwege online dreigementen.

Conclusie

Het is duidelijk dat het gebruik van social media door politieke partijen en politici veel voordelen kent. Politici zijn makkelijker te benaderen en de partijen kunnen hun boodschap sneller aan de kiezer overbrengen. Maar wegen deze voordelen op tegen de nadelen? Dat is maar zeer de vraag. Daarom is het noodzakelijk dat een nieuwe Kamer na de verkiezingen werk gaat maken van regulering op het gebeid van de privacy, en verdere maatregelen gaat nemen die er voor zorgen dat het gebruik van social media veilig blijft.

Jongeren, Bestaansangst en Hoop

Sat, 11 Nov 2023 19:57:55 GMT

Gastcolumn

Wouter de Reus & Evelijn Zandberg

Gastcolumnisten

De wereld ligt als jongere aan je voeten, maar je moet het wel zelf maken. Dat is de boodschap die in onze samenleving leeft. Als jonge politicus spreek ik veel jongeren. Ik hoor hun zorgen en kan het goed begrijpen. Een huis vinden is moeilijk, studeren levert stress op, het klimaat gaat naar de knoppen. Ik hoor weinig hoop. Jongeren ervaren een enorme prestatiedruk. Ze worden afgerekend op wat er niet goed gaat, ze zijn wat ze presteren.

Angst blokkeert. Hoe kan je jongeren vragen om te presteren als ze een voortdurend gevoel hebben van beklemming? Bekend is dat maar liefst 1 op de 7 jongeren depressieve klachten ervaart. Maar veel jongeren geven aan dat ze niet over hun mentale welzijn willen praten door het stigma dat eromheen hangt. Dat is heftig. Jongeren voelen zich depressief, hebben paniekaanvallen en slaapproblemen, maar durven er niet over te delen uit angst voor reacties uit de omgeving. En het wordt nog erger: suïcide onder jongeren is op dit moment doodsoorzaak nummer één.

In alle onzekerheid speelt politiek een grote rol. Veel jongeren hebben niet het idee dat ze op een overheid kunnen vertrouwen. Er worden hen beloftes gedaan of geïnsinueerd die later worden teruggedraaid. Kijk bijvoorbeeld naar de rente op studielening, of de studielening op zich, die wel degelijk invloed blijkt te hebben op hypotheken. De overheid lijkt zo ver weg dat jongeren niet het idee hebben dat mensen in Den Haag weten wat er onder jongeren speelt, laat staan dat ze er voor hen zijn.

Juist daarom is het belangrijk dat jongeren worden meegenomen in de besluitvorming. Niet eenmalig, maar structureel! We moeten jongeren actief blijven betrekken bij beleid. Neem hier als voorbeeld het initiatief van PerspectieF en Kamerlid Nico Drost om jongeren aan de formatietafel te krijgen, de motie werd door de Tweede Kamer aangenomen. Maar ook hoe ChristenUnie zich bleef inspannen tegen het leenstelsel.

Hopen is niet makkelijk. Hoop moet ruimte krijgen, en de overheid moet die ruimte geven. Zoals gebeurt bij de aardgaswinning in Groningen; waar de ChristenUnie dankzij het amendement ‘Elke regio telt’ van jongeren nu concreet uit waar de leefbaarheid van jongeren minimaal aan moet voldoen. Zoals de afbouw van fossiele subsidies. Zoals woningbouw: ook hier spreekt de ChristenUnie dankzij een amendement van jongeren helder uit: betaalbare, flexibele en duurzame woningbouw moet centraal staan.

Gelukkig zijn er jongeren die durven te hopen en ook voor die hoop vechten. Door zich te verenigen als coalitie Y, maar ook door zelf praktisch aan de slag te gaan. Door mantelzorgverlof, ook voor jongeren. Door meer buurthuizen, ontmoetingsplekken. Mensen zijn sociale wezens en niemand verdient het om eenzaam te zijn. Ook jij kan hoopbrenger zijn door iemand uit je omgeving mee te nemen naar activiteiten en ontmoetingsplekken. Hoop betekent dit: je zet je in voor een andere wereld, hoop zet aan tot concrete daden. Leeftijd en achtergrond maakt niet uit.

Hoop vraagt duidelijke politieke keuzes. Een eerlijker belastingstelsel en afschaffing van toeslagen. Het huidige toeslagenstelsel geeft stress aan gezinnen waardoor in sommige gezinnen de prioriteit komt te liggen bij overleven. Dit kan anders. Door een nieuw belastingstelsel krijgen gezinnen meer (financiële) ruimte, waardoor er meer ruimte komt voor families, vrienden, buren om tijd met elkaar door te brengen. Dat geeft ook kracht, weerbaarheid. Dus verwacht het niet alleen van de overheid, verwacht het ook van je omgeving en de samenleving. We mogen elkaar veel actiever opzoeken en betrokken zijn op hoe het met iemand gaat.

Dit proces vraagt tijd, maar vraagt nu ook een bewuste keuze. Laten we onze toekomst vullen met hoop? Hoop doet leven. Dus we roepen op om bij deze verkiezingen te stemmen voor de toekomst van jongeren. Samen kunnen we werken aan een samenleving waarin jongeren gelukkig zijn en hun angsten worden overwonnen.

Wij durven te hopen op een hoopvolle toekomst voor onze jongeren.

Wouter de Reus is kandidaat-Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie

Evelijn Zandberg is Bestuurslid Politiek namens PerspectieF, ChristenUnie Jongeren

Een nieuwe bestuurscultuur

Sat, 04 Nov 2023 13:42:18 GMT

Een nieuwe bestuurscultuur

Ann elijn de Gier

Columnist

De toeslagenaffaire is bij Rutte III verreweg het grootste schandaal geweest. Dit had niet alleen grootse invloed op de politiek zelf, maar ook op de bestuurscultuur en haar poppetjes. Zo stapten in een paar maanden tijd bewindslieden op om het gezichtsverlies te beperken en werd geprobeerd om luis in de pels Pieter Omtzigt te sensibiliseren. Nu doet Omtzigt mee aan de verkiezingen met zijn eigen partij Nieuw Sociaal Contract. Hoewel de omvang van de schade voor naar schatting 26.000 gezinnen ongekend was en de buitengewoon grote gevolgen niet te ontkennen of onderschatten zijn, is het de vraag hoe het uit de hand heeft kunnen lopen in de uitvoering en dus ook het nodige vertrouwen in de overheid flink geschonden is. Het grote probleem is dan ook uiteindelijk de bestuurscultuur zelf, waardoor dit een fundamentele zaak is.

Gezicht en mogelijk gezichtsverlies zijn tegenwoordig kern als het over de houdbaarheid van niet alleen politici, maar ook bestuurders gaat. Dit heeft mede tot gevolg dat wanneer ambtenaren aan de bel trekken en aangeven dat iets serieus de verkeerde kant op gaat of dreigt te gaan, er nauwelijks naar ze geluisterd wordt. Het probleem wordt niet alleen bewust onder de radar gehouden, gemaakte fouten worden ook niet hersteld, vermoedelijk omdat de verantwoordelijke minister het openlijk zal moeten toegeven. Pas als de media zich de controlerende taak opneemt en zaken aan het licht brengt, gaan politici over op actie. Echter geeft men zelfs dan prioriteit aan het herstellen van reputatie en imago van de betreffende bewindslieden, voordat men overgaat op het aanpakken van het probleem in kwestie zelf, zoals in deze casus. Wanneer reputatie en imago boven naastenliefde en rechtvaardigheid lijken te staan, is dat het ultieme signaal dat het systeem kapot is. Het is evenzo een duidelijk signaal dat de overheid onbetrouwbaar blijkt en haar cultuur intern gesloten is.

Zoals filosofe Hannah Arendt in het Eichmannproces stelde: ieder mens is tot kwaad in staat als het van hogerhand wordt opgedragen. Dit gegeven is helder zichtbaar in de toeslagenaffaire waar ambtenaren gedachteloos het beleid van hun politici volgden en uitvoerden. Het is een belangrijke reden waarom het überhaupt zo uit de hand kon lopen en het aanwijzen van een verantwoordelijke moeilijk was. Het hebben van een moreel kompas en het kunnen luisteren naar je geweten is daarom van uiterst belang voor een betrouwbare bureaucratie. Regels en procedures, die niet lijken te deugen, horen niet opgevolgd te worden zonder dat ze kritisch bevraagd worden. Dit betekent dat kritiek op het uit te voeren beleid vanuit de eigen expertise en adviserende positie in de ambtenarij wenselijk is, opdat kritiek de beleidsmaker scherp houdt. Het zal ertoe moeten resulteren dat het apparaat zijn menselijke gezicht terugkrijgt, aangezien het systeem in leven geroepen is om de burger te dienen.

Nu, ruim 2,5 jaar later, zijn de toeslagenouders nog altijd onvoldoende gecompenseerd. Echter zijn ambtenaren wel mondiger geworden, zoals te zien is met de Israël-Palestinakwestie en de oorlog die daar nu aan de gang is. Het is interessant om deze ontwikkelingen waar te nemen. Tegelijkertijd geeft dit aan dat men op zoek is naar de juiste verhoudingen tussen uitvoering en mondigheid in het ambtenarenapparaat. Bij inhoudelijke zaken is het maar de vraag hoe wenselijk mondigheid is. Naar mijn idee zou de kritiek en het laten spreken van het geweten vooral naar voren moeten komen in de technische kanten van de uitvoering van beleid; dat wil zeggen waar de gaten in de nieuwe wet- en regelgeving vallen en hoe die gedicht kunnen worden. Men zou dus moeten streven naar een open bestuurscultuur waarin gezichtsverlies een voor lief genomen consequentie is van naastenliefde en recht doen aan de burger. In eenzelfde cultuur komen ambtenaren het beste tot hun recht als ze naast hun expertise ook vanuit hun geweten en menselijkheid kunnen werken. Het systeem is nu eenmaal nodig aan hervorming toe, wil men niet alleen de huidige fouten herstellen, maar ook voorkomen dat diezelfde fouten herhaald worden. Uiteindelijk kan enkel een open en vernieuwde bestuurscultuur het vertrouwen van de burger in diezelfde overheid herstellen.

Een investering in jezelf, door de ogen van de genaaide generatie

Sat, 28 Oct 2023 07:50:46 GMT

Een investering in jezelf, door de ogen van de genaaide generatie

S ander van den Berg

C olumnist

Ik ben boos. Boos op een overheid die onder valse voorwendselen leningen heeft aangeprezen aan studenten. Met termen als ‘laat je niet gek maken’ en toezeggingen zoals ‘de rente blijft laag’ werden de studenten van de ‘pechgeneratie’ gesust. En het toppunt: het telt niet mee voor de hypotheek. En zie nu...

Ik ben niet boos voor mijzelf

Gelukkig was ik in een positie dat ik mij geen zorgen heb hoeven maken over de bekostiging van mijn studie. Daarom heb ik geen hoge studieschuld. Ikzelf heb bewust geleend om de studietijd ‘leuk te maken’, omdat ik niet in de gelegenheid was om naast de studie te werken.

Hoe anders is dat voor studenten die in een minder gunstige positie zaten. Zij waren afhankelijk van financiële ondersteuning vanuit de overheid om de studie op zichzelf te kunnen betalen. Na het invoeren van het leenstelsel, werden zij gedwongen om een lening aan te gaan. Na het afronden van de studie, beginnen zij met een financiële achterstand.

Studieschuld meer dan verdubbeld sinds 2015

Na de invoering van het leenstelsel, is de studieschuld meer dan verdubbeld, blijkt uit berekeningen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) . De totale studieschuld is opgelopen tot 28,2 miljard euro. De gemiddelde studieschuld is gestegen tot enkele tienduizenden euro’s. Enorme bedragen.

'Ruimhartige' compensatie

Men is er in Den Haag achter gekomen dat het leenstelsel toch niet alles is. Tijdens dit collegejaar (2023-2024) kunnen studenten weer aanspraak maken op een basisbeurs. De ‘pechgeneratie’ valt tussen wal en schip. Ten eerste werd deze generatie gedwongen tot het aangaan van een studielening, onder valse voorwendselen. Ten tweede werden er beloften gebroken: de rente stijgt flink per 1 januari 2024 en daarnaast telt de studieschuld dus wél mee voor de hypotheek.

De studenten uit de ‘pechgeneratie’ kunnen wel op een compensatie rekenen van € 29,92 per maand, voor de officiële duur van de studie waarvoor het diploma is gehaald, staat te lezen op de website van DUO . Dit komt neer op zo’n € 1.400,00, becijferde NOS Stories . In sommige gevallen, is deze compensatie niet eens voldoende om de kosten van één maand rente te dekken.

De genaaide generatie

Wij leven in een unieke en onrustige tijd waarin wij het waarschijnlijk slechter gaan hebben dan de generaties voor ons. Wij zullen voor de AOW-uitkeringen van de sterk vergrijzende samenleving opdraaien. Wij zullen ons consumptiegedrag drastisch moeten aanpassen, omdat diezelfde vergrijsde samenleving de aarde in de voorgaande decennia heeft uitgeput. De huizenprijzen zijn historisch hoog. En dan is het ook nog onze voorgaande generatie, die heeft besloten tot de invoering van en de ‘ruimhartige’ compensatie voor het leenstelsel.

Niks pechgeneratie, laten we het hebben over de genaaide generatie.

Wat vinden politici ervan?

De Tweede Kamerfracties D66 en de SP hebben hun handen ineengeslagen en zetten zich in om in elk geval de rente op de studieleningen af te schaffen . De linkse combinatie van GL/PvdA wil de rentes bevriezen, zo gaf Timmermans aan bij het College Tour debat. En de VVD? Bij monde van lijsttrekker Yeşilgöz werd gesteld dat het een investering in jezelf is. Die doet liever niets. De genaaide generatie zou dankbaar moeten zijn in één van de mooiste landen te mogen studeren .

Gaaf hé?

Toch een beetje goed nieuws

In de nacht van 26 op 27 oktober 2023 heeft de Tweede Kamer, voorafgaande aan het verkiezingsreces, gestemd over een aantal moties met betrekking tot een lagere rente voor ‘pechstudenten’ . De motie van D66 en de SP om de rente op studieleningen op 0% te zetten, bekostigt door een hogere belasting op sierbloemen, heeft het helaas niet gehaald. Wel was er voldoende steun voor het voorstel van Pieter Omtzigt. Dit voorstel houdt in dat de belastingvoordelen voor expats worden versoberd. De gelden die daarbij vrijkomen, worden ingezet om de rente op studieleningen te verlagen. Onduidelijk is wel met hoeveel de rente gereduceerd wordt en per wanneer dat ingaat. Daarnaast is de motie van GL/PvdA en de ChristenUnie aangenomen, die de regering oproept om de rente op studieleningen van de ‘pechgeneratie’ voor komend jaar te bevriezen.

Het verkiezingsprogramma van Nieuw Sociaal Contract

Tue, 24 Oct 2023 19:34:53 GMT

Ambitieus, verfrissend en... onhaalbaar

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Het verkiezingsprogramma van Nieuw Sociaal Contract is zonder twijfel ambitieus en verfrissend. Het bevat een breed scala aan voorstellen om de Nederlandse samenleving te verbeteren en te reageren op urgente kwesties. Pieter Omtzigt en zijn partij hebben duidelijk nagedacht over wat zij als de belangrijkste uitdagingen van het land zien en hebben gedurfde oplossingen voorgesteld.

Het streven naar een nieuw bestuur met een grondwettelijk hof, verbeterde integriteitregels voor politici en hervorming van de ambtelijke dienst is prijzenswaardig. Het herstel van de sociale advocatuur en het bevorderen van toegankelijkheid voor fiscale disputen zijn belangrijke stappen naar een rechtvaardiger juridisch systeem. Bovendien heeft het programma aandacht voor basisvoorzieningen, het minimumloon, energie, belastingstelsel, schulden en pensioenen, wat laat zien dat ze echt oog hebben voor bestaanszekerheid voor alle burgers.

De nadruk op betaalbare woningen en het gebruik van kantoorpanden voor huisvesting is een welkome benadering van het aanpakken van de woningnood in Nederland. Evenzo is de aandacht voor migratie belangrijk, hoewel sommige van de voorgestelde maatregelen enigszins problematisch kunnen zijn, zoals het verplichten van universiteiten om in het Nederlands les te geven.

Toch heb ik zorgen over de haalbaarheid van dit ambitieuze programma. Hoe gaan al deze plannen worden gefinancierd? Het begrotingstekort terugdringen terwijl je tegelijkertijd zoveel wilt investeren in verschillende sectoren is een uitdaging op zich. Het idee van het verminderen van bureaucratie en het wegsnijden van externe uitgaven klinkt goed, maar in de praktijk vind je zelden genoeg financiële middelen om al deze plannen te realiseren zonder de begroting uit balans te brengen.

Bovendien moest Omtzigt op de persconferentie direct al toegeven dat het getal van 50.000 voor jaarlijkse migratie niet echt haalbaar is. De aanpak van het stikstofprobleem is van cruciaal belang om grootschalige woningbouwprojecten mogelijk te maken, maar in paragraaf stikstof zag ik vooral veel wensdenken van de nieuwe partij.

Het is bewonderenswaardig dat Nieuw Sociaal Contract aandacht besteedt aan zoveel belangrijke kwesties en bereid is om de status quo uit te dagen. Toch zal de geloofwaardigheid van dit programma afhangen van de details in de financiële paragraaf en de concrete plannen om de voorgestelde hervormingen te realiseren. Ambitie is goed, maar realisme is net zo belangrijk als we op zoek zijn naar echte verandering in de politiek. We moeten de komende tijd afwachten of dit programma standhoudt en of het inderdaad een haalbare weg vooruit biedt voor Nederland. Maar op dit moment is het programma ambitieus, verfrissend, maar vooral…. onhaalbaar.

Voor, door en mét de burger!

Fri, 20 Oct 2023 08:52:41 GMT

Voor, door en mét de burger!

S ander van den Berg

C olumnist

De afgelopen jaren heeft de polarisatie een stevige ontwikkeling doorgemaakt. Men is zich meer gaan richten op de tegenstellingen, in plaats van de overeenkomsten. Men lijkt doof te zijn geworden voor het standpunt van de ander. De maatschappij heeft zich ontwikkeld tot een ‘voor-of-tegen-cultuur’, een ‘wij-of-zij-cultuur’.

Een zorgelijke ontwikkeling die daarmee gepaard gaat, is dat een deel van de bevolking zich niet meer gehoord voelt door de politiek. Zowel de bestuurders als de volksvertegenwoordigers lijken meer op afstand te zijn komen staan van de maatschappij. Om de stem van de burger weer luid en duidelijk door te laten klinken in de besluitvorming, het draagvlak met betrekking tot besluiten en het vertrouwen in de democratie te herstellen, is een burgerberaad nodig.

Wat is een burgerberaad?

Een burgerberaad is een vorm van deliberatieve democratie. Het doel hiervan is om burgers actief te betrekken bij de besluitvorming. In plaats van achteraf de bestuurders en politici af te rekenen of te belonen bij verkiezingen – of middels een referendum hun ontevredenheid of hun goedkeuring te laten blijken – praten de burgers mee en hebben direct invloed op de besluitvorming. Belangrijk om hierbij in acht te nemen is dat een burgerberaad en de bestaande bestuursstructuur goed naast elkaar kunnen bestaan. Er is dus geen sprake van een vervangend bestuursorgaan en ook de volksvertegenwoordigers hoeven niet te verdwijnen.

Aan een burgerberaad neemt een gelote groep van de burgers actief deel aan de besluitvorming. Deze groep vormt een zo divers mogelijke afspiegeling van de samenleving in de breedste zin van het woord. Ook gaan zij met elkaar in gesprek over het onderwerp om tot een besluit te komen. En dat is de kern: men gaat in gesprek. Het is geen debat met winnaars en verliezers. Het is een dialoog, men luistert naar elkaar, stelt elkaar vragen en verdiept zich in een ander, anders dan zich achter het eigen standpunt te verschansen. Dit brengt vele voordelen met zich mee. Zo kan men zich beter inleven in de situatie van de ander, wordt het gesprek niet gevoerd op het wat, maar op het waarom en het hoe – en wordt er vooruitgang geboekt. Al is het maar omdat de dialoog wordt gevoerd.

Wanneer en waarom een burgerberaad?

Een burgerberaad is dus een instrument om tot besluitvorming te komen vanuit de maatschappij. Dit maakt dat het draagvlak voor besluiten groter wordt. Immers voelt de burger zich gehoord en heeft de burger actief deel kunnen nemen in de besluitvorming. In een periode waarin Nederland voor grote uitdagingen staat, zoals de aanpak van de klimaatcrisis – en waar populisme heeft geleid tot een grote tweespalt tussen groepen binnen de samenleving, zoals de tegenstelling tussen stedelingen en boeren – is het belangrijk om de verbinding weer met elkaar te zoeken.

Juist de aanpak van de klimaatcrisis is in dit kader een goed voorbeeld. Zowel op nationaal, regionaal en lokaal niveau dient er hard gewerkt te worden om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te behalen. Los daarvan is de aanpak van de klimaatcrisis een controversieel onderwerp: er bestaan zelfs meningsverschillen over óf er überhaupt sprake is van een klimaatcrisis. Op regionaal en lokaal niveau speelt er veel op het gebied van de RES en het beleid omtrent windmolens en zonneweides. Besluiten die genomen moeten worden op dat gebied omvatten onder meer:

Een windmolen op zee of bij een woonwijk?
Zonneweides aanleggen of bomen planten?
Een eventuele kerncentrale, maar waar?

Dat het burgerberaad goed toepasbaar is om tot resultaten te komen in het ruimtelijke domein, blijkt wel uit het burgerberaad in New York, alwaar stadsbewoners actief mochten meedenken over de herbestemming van Ground Zero. Ook voor controversiële onderwerpen biedt het burgerberaad uitkomst. Nu is de aanpak van de klimaatcrisis in Nederland een controversieel onderwerp, maar wat te denken van het homohuwelijk en abortus in het katholieke Ierland? Een representatieve groep ging met elkaar in gesprek over deze onderwerpen: mensen uit de kerkelijke gemeenschap en de regenboog community kwamen elkaar daar ook tegen, gingen in gesprek, leerden de achtergrond van elkaars standpunten kennen en konden zich (beter) inleven in elkaars situaties. De uitkomst: zowel het homohuwelijk als abortus werden gelegaliseerd.

Niet alleen met betrekking tot het ruimtelijk domein of wanneer het gaat om een controversieel onderwerp kan een burgerberaad uitkomst bieden. Ook wanneer politieke partijen voor een lange periode in de loopgraven blijven zitten, biedt een burgerberaad soelaas. Een voorbeeld hiervan is de G1000 top in België. Daar waar de politieke partijen al anderhalf jaar aan het formeren waren, werd een burgerberaad, de G1000, belegd. Deze groep gelote burgers kreeg het wél voor elkaar de impasse te doorbreken. Ook dichtte het de kloof tussen de politiek en de maatschappij, omdat de maatschappij actief betrokken werd bij de besluitvorming.

Op lokaal niveau is een burgerberaad ook een initiatief welke een oplossing kan bieden voor het aanpakken van een probleem of om inzicht te krijgen in welke onderwerpen er onder de bevolking leven en hoe deze naar hun mening het beste kunnen worden aangevlogen. Zo heeft men in 1989 in Porto Alegre (Brazilië) de eerste vorm van een burgerberaad belegd. De bevolking was ontevreden over hoe het stadsbestuur functioneerde en heeft middels het burgerberaad een advies uitgebracht, wat binnen 7 jaar resulteerde in een verdubbeling van het aantal huishoudens met toegang tot het riool en stromend water, de bouw van wegen in en naar de sloppenwijken en een verviervoudiging van het aantal scholen. In Amersfoort is er in 2014 een G1000 georganiseerd, waaruit een tiental voorstellen is gekomen. Op basis van deze tien voorstellen zijn er 7 werkgroepen aan de slag gegaan om hier nader gevolg aan te geven en concrete resultaten te behalen in de stad. Dit bleek zo’n succes, dat er in 2016 een tweede burgerberaad is belegd.

Hoe ziet en burgerberaad eruit?

In grote lijnen bestaat een burgerberaad uit vier stappen. Het begint met een burgertop. Hier wordt de agenda bepaald en worden oplossingsrichtingen in kaart gebracht. Vervolgens komt het burgerforum aan bod. Hier gaat men uiteen in diverse werkgroepen die concrete (beleids-)voorstellen uitwerkt met behulp van input van experts en begeleiding vanuit de organisatie en betrokkenen vanuit de gemeente. Hierna worden deze voorstellen in de burgerraad gepresenteerd en kan men de voorstellen middels stemming aannemen of verwerpen. Hieruit volgt het burgerbesluit welke aan de gemeenteraad en/of het college wordt overhandigd. Ten slotte bewaakt monitor/klankbordgroep de opvolging hiervan door de gemeente en treedt in dat kader op als gesprekspartner.

Enkele randvoorwaarden

Het initiatief van de burgerraad moet bij voorkeur bij de burgers vandaan komen. Het burgerberaad wordt georganiseerd door een onafhankelijke partij die voorziet in de begeleiding tijdens het proces. De onafhankelijkheid wordt gegarandeerd door het sluiten van een overeenkomst tussen de organisator en de partners, bestaande uit de gemeente en derde partijen zoals maatschappelijke organisaties en bedrijven. Verder wordt in deze overeenkomst onder meer vastgelegd hoe de gemeente omgaat met de uitkomsten van het burgerberaad, bijvoorbeeld door het burgerbesluit ter stemming aan de gemeenteraad voor te leggen. Ook de rol die de partners hebben met betrekking tot de organisatie van het burgerberaad – denk hierbij aan facilitaire zaken – wordt in de overeenkomst opgenomen.

De deelnemers aan het burgerberaad genieten volledige autonomie. Zij bepalen de agenda en kiezen de deelonderwerpen waar zij verder mee aan de slag willen zelf uit. Hierdoor wordt de betrokkenheid vergroot en ontstaat er eigenaarschap over de eindresultaten. Wanneer er in de ogen van de onafhankelijke organisatie wordt opgemerkt dat er écht essentiële informatie mist om tot een volledig – van meerdere punten belicht – besluit te komen, wordt dit echter wel met de raad gedeeld. Iedere stem legt hetzelfde gewicht in de schaal, er wordt geen onderscheid gemaakt in welke zin dan ook. De groep is zo divers als mogelijk en wordt samengesteld door loting op basis van het BRP van de gemeente.

Ten slotte is transparantie essentieel. Vanaf de eerste loting tot aan het aanbieden van het burgerbesluit, is het van belang dat het gehele proces in openbaarheid plaatsvindt. Hierbij gaat het niet uitsluitend om het burgerberaad zelf, maar ook om bijvoorbeeld de methodiek die achter de loting zit. Eventuele deelnemers moeten volledig worden geïnformeerd over waar zij aan deelnemen, hoe het werkt en hoe de organisatie in elkaar zit. Hierdoor ontstaan er geen verkeerde verwachtingen. Door het burgerberaad zelf in volledige openbaarheid te laten plaatsvinden, wordt de betrokkenheid bij de uitgelote inwoners groter en verhoogt dit ook het draagvlak van hen voor het burgerbesluit. Mogelijkheden om hierin te voorzien zijn bijvoorbeeld livestreams, of het publiceren van verslagen.

Tot slot

De democratie staat onder druk. Er heerst groot wantrouwen jegens de politiek. Wij leven in een tijd waarin de wereld aan grote veranderingen onderhevig is. Een nieuwe tijd, met nieuwe problemen, vraagt om een innovatieve democratie, waarin iedereen zich gehoord moet voelen. Waarin men open met elkaar in gesprek gaat. Waarin het vertrouwen wordt hersteld en onderling vertrouwen de norm wordt, in plaats van onderling wantrouwen. Het is tijd voor iets nieuws. Niet voor de burger. Niet door de burger. Maar met de burger.

Dit artikel is geschreven door de Werkgroep Burgerberaad, bestaande uit Binnenhofblog columnist Sander van den Berg, Alexander van den Berg, Niels Mulder en Tristan Stokman. Deze werkgroep maakt onderdeel uit van de Politieke Commissie van de Jonge Democraten, afdeling Arnhem-Nijmegen.

Ik ben voor de mensen!

Fri, 13 Oct 2023 08:22:35 GMT

Ik ben voor de mensen!

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

Ik heb geprobeerd om weg te blijven bij de dramatische gebeurtenissen in Israël, maar na meerdere pogingen om een blog te schrijven over een ander onderwerp, realiseer ik mij dat dat ongeloofwaardig zou zijn.

Ons platform (Binnenhofblog & Podcast) is opgericht door mensen met verschillende politieke invallen, verschillende denkwijzen - progressief en conservatief, link, rechts, gelovig en atheïstisch. Juist om aan te tonen dat we over de belangrijke zaken in het leven geen ruzie hoeven te maken, dat we uiteindelijk allemaal hetzelfde willen: veilig zijn, vrij zijn, welvarend zijn, gelukkig zijn.

Ik heb een TV op mijn werkkamer en deze stond de laatste week op CNN, ik heb deze week meermaals moeten snikken als ik wanhopige ouders hoorde vertellen over hun ontvoerde of zelfs overleden kinderen. Wie doet zoiets? Wie is zo barbaars?

Tegelijkertijd vrees ik ook voor het Palestijnse volk, die vanwege de aanval van Hamas nu de boosheid van Israël zal moeten dragen. Veel mensen, ja ook ik, zijn geneigd om een kant te kiezen. Ik kan nu een verhaal ophangen over de onderdrukking van het Palestijnse volk, vooral in Gaza. Ik kan beginnen over illegale nederzettingen en de vernedering en ondermijning van de Palestijnse autoriteit. Anderen zouden waarschijnlijk zeggen: hoe praat je met iemand die je van de aardbodem wil wegvagen? Hoe geef je iemand vrijheid, die vooraf aangeeft dat die deze vrijheid gaat gebruiken om jou van zee tot zee te vernietigen?

Ik moet denken aan die Israëlische moeder op CNN wiens dochter ontvoerd is. De moeder sprak over hoe ze zelf altijd vocaal tegen het beleid was van de Israëlische regering, maar zo zei ze: Ik heb geen macht, ik kan niets doen en mijn dochter helemaal niet. Ook moet ik denken aan die Palestijnse vader, die na een Israëlisch bombardement met zijn levenloze dochter in z’n handen liep. Dit gevecht speelt zich af boven hun hoofden, ze zijn beide slachtoffer en hebben beide niets misdaan.

Ik zou nu een verhaal kunnen ophangen over de Nederlandse reactie, hoe ik mij heb dood geërgerd aan gezeik over vlaggen, mensen die de aanval van Hamas op straat vieren, maar ook aan de mensen die oproepen tot bloedvergieten in Gaza. Ik ga dat niet doen, niet vandaag. Want ik sta niet aan een kant, ik ben niet voor de een of voor de ander. Ik ben voor de mensen, en ik hoop dat voor die gedachte iets meer ruimte komt.

Laten we ons realiseren dat de meeste mensen hetzelfde willen: veilig zijn, vrij zijn, welvarend en gelukkig zijn. Laten we ons daar samen voor inzetten, in plaats van blind een kant kiezen omdat we nou eenmaal conservatief of progressief zijn. We zijn niet links of rechts, we zijn voor de mensen!

Demonstratierecht is niet grenzeloos

Tue, 10 Oct 2023 08:00:00 GMT

Demonstratierecht is niet grenzeloos

Ann elijn de Gier

Columnist

Het is de zomer van 2022. Boeren protesteren en blokkeren snelwegen. De burger is zacht gezegd niet geamuseerd. De publieke opinie is overwegend negatief. Uiteindelijk hebben er ook arrestaties plaatsgevonden. Iets meer dan een jaar later in september 2023 vindt er een kettingblokkade plaats op de Utrechtsebaan aan de A12 in Den Haag door de organisatie Extinction Rebellion. Zij wijzen echter bewust de door gemeente Den Haag toegewezen plek op de Laan van Reagan en Gorbatsjov af. Ook hier heeft de politie geruime tijd tevergeefs opgetreden, dus worden demonstranten nu met rust gelaten. De vraag die dit opwerpt, is of er grenzen zitten aan het demonstratierecht.

Een goede verstandhouding

Het is voor elke actiegroep of organisatie belangrijk om een goede verstandsverhouding met de overheid te hebben. In deze casus is dat gemeente Den Haag. Dat heeft ermee te maken, dat je op haar aangewezen bent voor de locatie en beveiliging, zodat elke demonstratie goed verloopt. Zij rekent op jou dat alles goed en binnen de perken verloopt. Jij rekent op de gemeente voor de veiligheid van de mensen en dat orde gehouden kan worden. Van dat wederzijds vertrouwen kan en mag eigenlijk geen misbruik gemaakt worden. Dit betekent dus ook dat je het gezag van de overheid moet respecteren, zelfs wanneer je het niet eens bent met hun keuzes over bijvoorbeeld de locatie. Zo zijn er redenen te bedenken waarom een snelweg verboden terrein is, denk bijvoorbeeld aan veiligheid: de politie kan niet voorkomen dat een automobilist op den duur genoeg heeft van de blokkade. De gevolgen daarvan zouden ingrijpend zijn.

Verder houdt een goede verstandsverhouding in dat je de partner, van wie je op meerdere manieren afhankelijk bent, niet uitput. Dat betekent dat je moet luisteren als je gevraagd wordt weg te gaan, en niet eigenwijs op de snelweg blijft. Je maakt namelijk geen aanspraak op die plek als hij bij voorbaat al verboden was. Het is van de zotte dat uit het hele land politie vandaan moet worden gehaald en men zaken moet laten liggen, omdat een groep mensen ten onrechte vindt dat ze recht hebben om op een bepaalde locatie te protesteren. Het is ook niet de bedoeling van het demonstratierecht dat je een slag uitlokt om de locatie in kwestie.

Het sociale contract in de rechtsstaat

We leven in een rechtsstaat. Dit klinkt weliswaar zo onderhand als een cliché om elke discussie mee dicht te slaan, maar het is wel iets moois en iets goeds. We mogen het koesteren dat onze rechten goed gewaarborgd zijn. Dat brengt ook een verantwoordelijkheid met zich mee. We hebben niet alleen rechten, maar ook plichten. Dat laatste lijkt nu ondergesneeuwd te worden in de discussie over snelwegen blokkeren. Mensen willen zich zó graag op hun rechten beroepen, dat ze vergeten dat het gezag er om een reden is en dat dat gezag gehoorzaamd dient te worden, of het ons nu uitkomt of niet.

Dit komt voort uit het idee van een sociaal contract, dat teruggaat naar de zeventiende-eeuwse filosoof Hobbes, die onderdeel is van de canon van westerse politieke filosofen. Hij omschrijft in zijn boek Leviathan het scenario waarin de mens geen gezag over zich heeft. In deze natuurtoestand is de mens aan de ene kant volledig vrij, maar maakt dit hem aan de andere kant kwetsbaar voor andere mensen. Dus om te zorgen dat niemand een ander wat aandoet en de onderlinge vrede te bewaren, moet iedereen met elkaar een contract afsluiten, waarin we een deel van onze vrijheid opgeven en overdragen aan een gezaghebbende in ruil voor vrede en veiligheid. Dat contract is in concrete zin dus onze huidige rechtsstaat. Het is niet de bedoeling dat je die op welke wijze dan ook ondermijnt, omdat er vanuit de menselijke natuur de kans bestaat dat je op den duur uitkomt in een situatie dat Hobbes’ als doemscenario zag.

Daarmee komen we dus terug bij de risico’s die bestaan bij het bezetten van een snelweg, een plaats die om een reden verboden is. De Staat is er om je te beschermen, niet om je dwars te zitten. Dat betekent dat er dus ook grenzen zitten aan het demonstratierecht om ieders bestwil. Extinction Rebellion had dus dankbaar moeten zijn voor de toewijzing van de Laan van Reagan en Gorbatsjov. Als het niet nodig is om over de grens te gaan, dan moet je dat ook niet doen. Je zaak is nooit belangrijker dan het respecteren van de rechtsstaat.

Niemand is zonder zonden

Tue, 03 Oct 2023 18:31:54 GMT

Niemand is zonder zonden, en dat geldt zeker voor Pieter Omtzigt!

Randy Snoyl

Oprichter | columnist

En weg was hij! Onno Aerden, die aankondigde de woordvoerder te worden van NSC, werd slechts enkele uren later alweer aan de kant geschoven. Zijn zonde? Een ongepaste opmerking tijdens een Twitterdebat (ik weiger X te zeggen), waarin hij de Boer Burgerbeweging als een "gezwel" bestempelde. Laten we eerlijk zijn, Twitterdebatten staan niet bekend om hun verfijning. Het is eerder een open riool waarin mensen elkaar bestoken met de meest vreselijke opmerkingen. In zo'n giftige omgeving verlies je weleens je verbale zelfbeheersing.

Ik begrijp het dilemma van Pieter Omtzigt. Als leider van een nieuwe partij word je direct onder een vergrootglas gelegd, en je nieuwe kandidaten worden meteen op het hoogste niveau ingezet. Bij gevestigde partijen doorloop je vaak een proces via lokale politiek voordat je het nationale toneel betreedt. Maar bij nieuwe partijen komen alle problemen meteen landelijk in het spotlight. Want wie kan er nu een lijst samenstellen met 40 kandidaten waarvoor je je hand in het vuur durft te steken? Je kent ze nauwelijks en hun verleden komt tijdens de campagne naar boven, een nachtmerrie voor iedere partijleider.

We hebben dit soort praktijken eerder gezien, bijvoorbeeld bij de LPF en meer recentelijk bij de PVV. Zelfs in de jaren zestig was er al een schandaal rond de Boerenpartij, waarbij een van hun eigen leden banden had met een nazistische partij. Dit toont aan hoe risicovol het is om nieuw politiek talent aan te trekken.

Maar Pieter Omtzigt lijkt nu wel erg ver door te slaan. NSC-voorzitter en mede-oprichter Hein Pieper moest vertrekken vanwege een arbeidsconflict uit 2004, een zaak van bijna twintig jaar geleden! Dit is nauwelijks relevant en toont de spanning waarmee Omtzigt opereert. Als iedereen die een verkeerd woord gebruikt of een vage arbeidsconflict uit het verleden heeft, wordt weggestuurd, blijven er maar weinig mensen over.

Omtzigt moet begrijpen dat loyaliteit twee kanten op werkt. Je hoeft niet bang te zijn voor je eigen schaduw en je mag je niet laten leiden door (f)ophef op Twitter. Mensen maken fouten en zeggen soms kwetsende dingen in het heetst van de strijd. Ook een nieuwe partij mag zijn mensen verdedigen. Want als we iedereen beoordelen op onvergeeflijke zonden, vraag ik me af hoe de leider van NSC aankijkt tegen iemand die een Oekraïense 'nepgetuige' van vliegramp MH17 in een zaal vol nabestaanden twijfel laat zaaien over de toedracht van de ramp.

Oh wacht, dat was Pieter zelf.

Want zoals ik al zei, niemand is zonder zonden, ook Pieter zelf niet! Dus laten we elkaar wat ruimte geven voor fouten en ons realiseren; zonder fouten geen groei.

Wachtgeld: vloek of zegen?

Fri, 29 Sep 2023 18:35:47 GMT

Wachtgeld: vloek of zegen?

M atthias Kuiterman

Oprichter | c olumnist

Tijdens de afgelopen Algemene Politieke Beschouwingen gingen Geert Wilders (PVV) en Caroline van der Plas (BBB) in debat met Jesse Klaver (GL-PvdA) over het feit dat zijn lijsttrekker Frans Timmermans campagne voert terwijl hij wachtgeld ontvangt. Later bleek dat BBB-kandidaat Mona Keijzer, voormalig staatssecretaris, ook wachtgeld ontvangt. Maar wat is wachtgeld precies en wat zijn de voor- en nadelen?

Wat ging eraan vooraf?

Eerst de feiten die aan de Politieke Beschouwingen voorafgingen. Frans Timmermans, voorheen Eurocommissaris, trad af omdat hij werd gekozen als lijsttrekker van GroenLinks-PvdA. Bepaalde politici ontvangen nadat zij (al of niet gedwongen) aftreden een uitkering: het zogeheten wachtgeld. Mona Keijzer was van 2017 tot en met 2021 staatssecretaris van Economische Zaken. Zij werd door het kabinet ontslagen omdat zij destijds kritiek had op het coronabeleid van het kabinet. Wilders en Van der Plas hadden kritiek op Timmermans omdat hij vrijwillig terugtrad als Eurocommissaris, en met wachtgeld als salaris campagne gaat voeren.

Wachtgeld en WW-uitkering

Wanneer je in Nederland je baan verliest krijg je over het algemeen een uitkering via de Werkloosheidswet (WW). De eerste twee maanden na je ontslag krijg je 75% van je laatstverdiende loon. Na deze twee maanden krijg je maximaal twee jaar 70% van je laatstverdiende loon als uitkering. Op deze manier heb je de kans om een nieuwe baan te vinden. Wanneer je zelf ontslag neemt of op staande voet wordt ontslagen heb je geen recht op een WW-uitkering.

De WW-uitkering geldt niet voor politici. Voor bijvoorbeeld Kamerleden, ministers, staatssecretarissen, burgemeesters en wethouders geldt de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers, een wet die in 1969 is ingevoerd. Deze wet regelt het pensioen van politici, maar ook hun werkloosheidsuitkering. Die werkloosheidsuitkering voor politici wordt in de volksmond wachtgeld genoemd.

Wanneer een politicus de politiek verlaat ontvangt hij dus wachtgeld. Op veel vlakken lijkt deze regeling op de WW-uitkering. Een ex-politicus ontvangt minimaal twee jaar en maximaal drie jaar en twee maanden wachtgeld. Dit is iets langer dan de WW-uitkering.

Er is wel een voorwaarde aan verbonden: een politicus moet minimaal drie maanden in functie zijn geweest. Deze regel is ingevoerd nadat staatssecretaris Bijlhout (LPF) begin deze eeuw al na een paar uur af moest treden. Zij had destijds volgens de toen geldende regels recht op 2,5 jaar wachtgeld. Dit werd door velen als onrechtvaardig beschouwd.

Andere voorwaarden en regelingen

Wat zijn de andere regels omtrent het wachtgeld? Een ex-politicus krijgt niet het volledige loon dat hij ontving toen hij nog zijn functie vervulde. Men krijgt in het eerste jaar 80% van het loon en vanaf het tweede jaar 70%. Als men een nieuwe baan vindt die minder verdient dan de politieke baan die men hiervoor had, dan wordt het loon via de wachtgeldregeling aangevuld tot die 80 of 70 procent. Een soortgelijke regeling is er echter ook voor de WW-uitkering. De gedachte hierachter is dat iemand een bepaalde manier van leven gewend is en de tijd moet krijgen om zich aan te passen aan een levensstijl met een lager inkomen. En net als bij de WW-uitkering is een ontvanger van wachtgeld verplicht om te solliciteren. Men moet kunnen laten zien dat hij zijn best doet om een nieuwe baan te vinden.

Waarom is er kritiek op het wachtgeld?

Veel mensen hebben kritiek op het feit dat politici wachtgeld ontvangen. De vraag die je zou kunnen stellen is waarom dat zo is. Zoals hierboven beschreven lijkt de wachtgeldregeling veel op een WW-uitkering. Echter verdienen politici zoals ministers en Kamerleden een veel hoger salaris dan andere mensen met een reguliere baan.

Een minister verdient in Nederland rond de € 186.000 per jaar. Voor Kamerleden is dit bedrag € 124.000. Een rekensom laat zien dat het wachtgeld daarmee neerkomt op ongeveer een ton per jaar wat men als uitkering ontvangt. Veel mensen vinden dit te hoog.

Het wachtgeld wordt ook aan politici uitgekeerd wanneer zij zelf opstappen. Dit is een groot verschil met een WW-uitkering. Een werknemer die zelf ontslag neemt, ontvangt geen WW-uitkering. Daarnaast krijgen sommige politici ook wachtgeld wanneer zij van functie veranderen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer een minister Kamerlid wordt. Dit is volgens de regels die de wet stelt, maar veel mensen vinden het een vreemde regel.

Op basis van alle kritiek is de wachtgeldregeling in 2010 versoberd. Voor die tijd had men maximaal recht op zes jaar wachtgeld en was er geen sollicitatieplicht. En wanneer men nog minder dan 10 jaar had te gaan tot de pensioenleeftijd, dan kon je zelfs die hele periode tot de AOW-leeftijd wachtgeld ontvangen.

De keerzijde

Er is echter ook wat te zeggen voor de wachtgeldregeling. Actief worden als politicus is niet zonder risico. Men zegt een baan op voor een onzeker bestaan in de politiek. De huidige Tweede Kamer heeft bijvoorbeeld maar de helft van zijn termijn vol kunnen maken omdat het kabinet deze zomer is gevallen. Veel Kamerleden zullen waarschijnlijk na de verkiezingen niet meer terugkeren in de Tweede Kamer, terwijl zij erop rekenden dat zij pas in 2025 op zoek zouden moeten naar een nieuwe functie.

Verder moeten politici vrije keuzes kunnen maken zonder de angst te hebben dat zij hun baan kunnen verliezen en met niets achterblijven. Daarnaast zeggen experts dat wanneer een politicus voor de camera vertelt dat hij vrijwillig is afgetreden, dit niet altijd het geval hoeft te zijn. Achter de schermen kan er druk op iemand worden uitgevoerd om zijn ambt neer te leggen. Daarom krijgen politici ook wanneer zij zelf hun functie neerleggen wachtgeld.

Vloek of zegen?

Is wachtgeld nu een vloek of een zegen? Hierboven heb ik geprobeerd om uitvoerig de voor en tegens van deze regeling te beschrijven. Het is waar dat de wachtgeldregeling een aantal voordelen heeft ten opzichte van een WW-uitkering. Maar zoals gezegd is een politiek bestaan ook onzeker. Daarom is er ook wel iets voor deze regeling te zeggen. Er gaan wel stemmen op om de regeling verder te versoberen. Of dat ook gaat lukken, is aan een nieuwe Tweede Kamer. De vraag is of zij hierin mee zullen gaan, aangezien zij dan zullen moeten snijden in hun eigen voorzieningen.

Over tribunalen en de cancelcultuur

Tue, 26 Sep 2023 08:24:34 GMT

Over tribunalen en de cancelcultuur

S ander van den Berg

C olumnist

In een eerder blog schreef ik over hoe de Tweede Kamer een afspiegeling is van de samenleving en hoe de samenleving een afspiegeling is van de Tweede Kamer. Ook schreef ik over het belang om met elkaar in gesprek te blijven, juist wanneer men het niet eens is. Dit blog is in zoverre een vervolg. Er zijn veel raakvlakken en overeenkomsten, alleen ziet dit niet op persoonlijke verhoudingen, maar op die van de samenleving ten opzichte van een persoon. Het is een observatie en een beschouwing van de cancelcultuur.

Misschien weet u het nog wel. “Uw tijd komt nog wel, er komen tribunalen!” Een opmerking van Kamerlid Van Houwelingen (FvD) in de richting van Kamerlid Sjoerdsma (D66). Daar waar er in de Tweede Kamer wordt gedreigd met tribunalen, lijkt dit fenomeen al te zijn ingebed in onze samenleving.

Onschuldig tot bewezen

In Nederland geldt de onschuldpresumptie. In artikel 6, tweede lid, van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens staat geschreven: ‘een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, wordt voor onschuldig gehouden totdat zijn schuld in rechte is komen vast te staan.’ In artikel 14, tweede lid, van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten is een soortgelijke bepaling opgenomen: ‘een ieder die wegens een strafbaar feit wordt vervolgd wordt voor onschuldig gehouden, totdat zijn schuld volgens de wet is bewezen.’ Kort samengevat: onschuldig tot het tegendeel is bewezen.

Tribunaal van de publieke opinie

De afgelopen jaren is de cancelcultuur hard gegroeid. Er zijn tal van voorbeelden van mensen in binnen- en buitenland die vanwege een onwelgevallige mening of ongepast taalgebruik en/of gedrag worden gecanceld. En de drempel is laag. Aan de hand van een bericht op sociale media kan het leven van iemand worden verwoest, ongeacht of het waar is of niet. En het laat vaak ook maar één kant van het verhaal zien. Hoe sappiger, gekker en hoe extremer het verhaal, hoe meer kijkers, likes en retweets.

Het is moeilijk om je te verdedigen tegen zulke aantijgingen. De honderden, duizenden, zo niet honderdduizenden of miljoenen kijkers, hebben al een oordeel geveld. En daarmee is er sprake van een tribunaal van de publieke opinie. Of juryrechtspraak zonder dat er een rechter aan te pas komt. Want na dat berichtje op sociale media, wordt iemand geboycot en behandeld als een melaatse. Alles wat diegene aanraakt, wordt aangetast. Alles wat diegene maakt of heeft gemaakt, wordt niet meer gekocht, beluisterd of bekeken.

Wanneer er toch een rechter aan te pas komt, iets wat soms lang op zich kan laten wachten, is het stof al gaan liggen. Het nieuwe is ervan af. Men weet het wel. Met andere woorden: er is weinig aandacht meer voor. Tenzij de beschuldigde een – volgens de publieke opinie – veel te lage straf krijgt opgelegd. Dit gebeurt soms juist naar aanleiding van de publieke ophef die wordt gemaakt, daar wordt in de rechtspraak rekening mee gehouden. De cancelcultuur is dus van invloed op de (mogelijke) lagere strafoplegging. Ook wanneer iemand wordt vrijgesproken, blijven de aantijgingen de beschuldigde vaak hardnekkig en lang volgen.

Laat de rechtsstaat zijn werk doen in het geval van grensoverschrijdend gedrag

Zoals hiervoor beschreven geldt in Nederland de onschuldpresumptie. Het tribunaal van de publieke opinie ondermijnt de werking van de rechtsstaat. Iemand is schuldig bevonden, nog voordat er een rechter een oordeel over geveld heeft. In sommige gevallen zelfs voordat er überhaupt een onderzoek is ingesteld door het openbaar ministerie. Een zorgelijke ontwikkeling. Het rechtssysteem is niet perfect, maar een beter alternatief zie ik vooralsnog niet. Daar waar het strafbare feiten betreft, ligt het primaat tot vervolging bij de overheid. Daarbij geldt dat – hoe verwerpelijk het gedrag van iemand ook kan zijn – grensoverschrijdend gedrag niet (altijd) strafbaar hoeft te zijn of bewezen kan worden. Het recht is niet altijd rechtvaardig.

Begrijp me niet verkeerd. Ik wil op geen enkele manier gebeurtenissen of ervaringen die iemand zijn overkomen bagatelliseren. Ongetwijfeld hebben zich nare situaties voorgedaan die het daglicht niet kunnen verdragen, of zijn er woorden gesproken die iemand tot in het diepst van de ziel hebben geraakt. Maar laat de juiste instanties hun werk doen om de onderste steen boven te krijgen en de verdachte al dan niet te vervolgen. De onderbuik is vaak een slechte raadgever.

Onwelgevallige meningen en ongepast taalgebruik

Zoals ik in een eerder blog schreef, is het juist belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven, juist wanneer men het oneens is. Sta open voor elkaar en vraag door. De cancelcultuur staat hier haaks op. Een houding die opvallend vaak wordt aangenomen door groepen op de flanken die zich al dan niet als inclusief profileren. Iemand – mogelijk uit de eigen bubbel – kan een andere mening zijn toegedaan. Wat mij betreft geen reden om iemand te verbannen. Waarom zou je? Het maakt de groep minder inclusief.

En als het aankomt op ongepast taalgebruik, is het juist zaak om iemand niet de rug toe te keren, maar iemand erop aan te spreken of misschien zelfs een spiegel voor te houden. Door de rug toe te keren, blijft het in stand. Door iemand aan te spreken, kan diegene ervan leren, om het in de toekomst anders te doen. Hard op de inhoud, zacht op de persoon.

Kortom

De cancelcultuur is een cultuur van uitsluiting en staat het goede gesprek, op de inhoud, in de weg. De cancelcultuur maakt dat de samenleving minder inclusief wordt, omdat mensen met een andere mening worden uitgesloten. Het tribunaal van de publieke opinie maakt dat men schuldig wordt bevonden, nog voordat er een vonnis is geveld. Laten wij als samenleving daarmee ophouden.

Laat ons vertrouwen hebben in de rechtspraak. Laten we elkaars meningen respecteren en deze op de inhoud bespreken. Laat ons leren van onze fouten, zonder bang te hoeven zijn om op die ene opmerking afgerekend te worden. Daar wordt de samenleving mooier van.

Het spanningsveld tussen de bestuurlijke stabiliteit en de persoonlijke carrière

Tue, 19 Sep 2023 07:59:28 GMT

Het spanningsveld tussen de bestuurlijke stabiliteit en de persoonlijke carrière

Ann elijn de Gier

Columnist

‘Ergin op twee bij lijst DENK voor de Tweede Kamer, fractie start zoektocht naar nieuwe wethouder’, zo luidt de kop op de website van de zender Schie TV op dinsdag 12 september 2023. Na slechts 1,5 jaar wethouder geweest te zijn, maakt deze bestuurder in november naar alle waarschijnlijkheid de overstap naar de Tweede Kamer.

Bestuurlijke stabiliteit

Schiedam is een gemeente waar bestuurlijke problemen niet vreemd zijn. Zo besloten GroenLinks en Progressief Schiedam om in september 2021 hun vertrouwen in hun coalitiepartners op te zeggen en uit de coalitie te stappen, waardoor er plotseling een minderheidscoalitie overbleef, bestaande uit de VVD, D66, het Algemeen Ouderen Verbond (AOV) en het CDA. Een half jaar later, na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022, mislukten de coalitieonderhandelingen, waardoor de verkenning opnieuw moest beginnen onder leiding van Farid Minhas, Tweede Kamerlid namens de VVD en oud-wethouder in Schiedam.

Deze relatief recente gebeurtenissen maken dat deze stad baat heeft bij rust in het dagelijks bestuur en dat daarin de prioriteit van individuele bestuurders dient te liggen. In tijden waarin onder anderen het vertrouwen van de burger in de overheid laag is, is dit bij uitstek een goed beginpunt om dat te herstellen. Ook zorgt het ervoor dat taken niet tijdelijk door collega-wethouders overgenomen zouden moeten worden of dat ze stilvallen, waardoor de efficiëntie van het gemeentelijk handelen zou verminderen. Bovendien hoeft er geen nieuwe wethouder ingewerkt worden. Het betekent dan dat eigenbelang of partijbelang in principe zou moeten wijken voor het lokale belang. En daar ligt een bepaald spanningsveld in.

Het spanningsveld tussen drie belangen

Mensen hebben verschillende motivaties en redenen waarom ze bepaalde keuzes wel of niet maken. Daarin maken ze ook bepaalde afwegingen. Ook kunnen er kansen en mogelijkheden opspelen die ze eigenlijk niet kunnen laten liggen. Zo was Ergin in maart 2021, toen nog fractievoorzitter, al verkiesbaar voor de Tweede Kamer op plek 12, een onverkiesbare plaats. Het zat er dus al aan te komen dat hij dit jaar bij het vallen van het kabinet opnieuw zou gaan solliciteren voor de lijst, vanwege die eerdere stap. Tussen beide verkiezingen in, is hij benoemd tot wethouder.

Waar ikzelf vraagtekens bij heb, is de eerlijkheid. Als wethouder teken je in principe voor de volle 4 jaar, tenzij het door omstandigheden anders loopt. Dat betekent dat je ook een bepaalde belofte aflegt aan de gemeente en diens inwoners. Al is er wel een verschil mee als je al enkele termijnen achter de rug hebt en je enigszins ‘uitbestuurd’ bent. Nu op een verkiesbare plek staan voor een nieuwe functie komt in ieder geval over als opportunisme, zelfs al zou het, gezien de plek op de kieslijst van tweeënhalf jaar geleden, een logische vervolgstap zijn.

Verder kan partijbelang een rol spelen als er vanuit de partijtop of de selectiecommissie een beroep op je wordt gedaan. Daarvan lijkt namelijk sprake te zijn bij DENK, als we de klokkenluiders in het artikel van Rijnmond Nieuws mogen geloven. Zo schijnt Ergin deel te zijn van de groep vertrouwelingen van Kuzu en Azarkan. Er zouden intern vermoedens leven, dat aan de mensen in die cirkel de hoge posities binnen de partij worden toebedeeld.

Er zijn dus altijd drie belangen die tegen elkaar afgewogen dienen te worden; eigenbelang, partijbelang en het belang van de bestuurslaag in kwestie. Dit is een afweging waarbij de beslissende factor per casus kan verschillen. De afweging dient daarom steeds zorgvuldig te worden gedaan. De kwestie die deze vraagstukken overkoepelt, is dan wat het algemeen belang is en hoe deze bij de uiteindelijke keuze gediend is.

Carrièrepolitici

DENK is alleen niet de enige partij waarbij zulke of vergelijkbare dilemma’s actueel zijn. Zo is Delftse wethouder Joëlle de Gooijer op de ChristenUnie-lijst verkiesbaar op plek 5, waarmee de kans reëel is dat ze in november mag zetelen in de Tweede Kamer. Op de kieslijst van D66 staat hun kandidaat-lijsttrekker voor het Europees Parlement, Salima Belhaj, op een verkiesbare plek. Ook had de VVD enkele beleidsmedewerkers op verkiesbare plekken op de lijst gezet met de Tweede Kamerverkiezingen in 2021. Daarnaast staan er nu enkele oud-politici en oud-bewindslieden van o.a. het CDA en JA21 op de lijst van BoerBurgerBeweging. Bovendien is Frans Timmermans uit Brussel teruggekeerd om lijsttrekker te zijn van de gedeelde lijst GroenLinks-PvdA, en mikt hij op het torentje.

Met beleidsmedewerkers met een bestuurskunde- of politicologiediploma op zak, die naar belangrijke politieke en bestuurlijke functies doorstromen, is er dus steeds vaker sprake van het fenomeen carrièrepolitici of beroepspolitici. Dat wil zeggen dat vakkennis en veldervaring bij de te behandelen thema’s geen vereisten zijn om in de Kamer te mogen zetelen. Een wethouder die vroegtijdig doorstroomt zou men kunnen beschouwen als slechts een onderdeel van die trend. Het is vooral de vraag hoe wenselijk dit is, en wat het toevoegt aan de bestuurlijke stabiliteit van niet alleen het land, maar ook de gemeenten en provincies. Als dit de nieuwe bestuurscultuur is, dan zijn er zaken die broodnodig besproken moeten worden in het publieke debat.

Hard op de inhoud, zacht op de persoon

Fri, 15 Sep 2023 09:44:15 GMT

Hard op de inhoud, zacht op de persoon

S ander van den Berg

C olumnist

De Tweede Kamer is een afspiegeling van de samenleving, net als dat de samenleving een afspiegeling is van de Tweede Kamer. De samenleving is verhard, net zoals dat het debat in de Tweede Kamer is verhard. Met de nieuwe verkiezingen in aantocht, is er hoop op een ommekeer.

Het verharde debat

Er zijn tal van voorbeelden van hoe het debat zich in de afgelopen jaren heeft verhard. Een van de meest spraakmakende voorbeelden is misschien wel dat Kamerlid Wilders (PVV) en minister-president Rutte (VVD) buiten de orde van het debat traden en naar elkaar riepen 'normaal te moeten doen'. U ziet het waarschijnlijk weer voor u. Spraakmakende televisie, maar niet zoals het hoort. En aan de inhoud voegt het weinig toe.

Een van de belangrijkste (ongeschreven) regels in het debat, is dat men spreekt via de voorzitter. Daarmee wordt het debat minder persoonlijk en kan er beter worden gefocust op de inhoud van het onderwerp, met name wanneer de gemoederen hoog oplopen. Anders gezegd: hard op de inhoud, zacht op de persoon. En voor het debat geldt dus: helemaal niet op de persoon.

Soms wordt er ook goed gedebatteerd, dat wil zeggen, volgens de regels die gelden. Maar ook dan kan het stevig op de persoon worden gespeeld. Denk bijvoorbeeld aan de momenten dat ministers voor heks of spion worden uitgemaakt, of dat groepen mensen worden uitgemaakt voor 'wappie'. Ook het non-verbaal uiten van ongenoegen over personen komt voor. Denk aan de coronadebatten, waarbij Hugo de Jonge (CDA) consequent met zijn rug richting Thierry Baudet (FvD) zat.

Over de debatcultuur is door velen - ook in de Tweede Kamer - beklag gedaan. Het was Jesse Klaver (GL) die opriep tot het stoppen met de scorebord politiek, en terecht. Maar het is gebleken hoe hardnekkig het is. Het is prettig om te winnen, maar wie wint er nou?

De verharde samenleving

Ook in de samenleving is er sprake (geweest) van verharding. De omgangsvormen vervagen. Men wordt vaak gedwongen tot het maken van een keuze. Ben je voor, of ben je tegen? De nuance is verdwenen, het rustige grijs bestaat niet meer.

Men lijkt te zijn verleerd hoe met elkaar in gesprek te gaan. Wanneer mensen het met elkaar oneens zijn, keren zij elkaar de rug toe, op zoek naar hun eigen bubbel. Door de verharding van de samenleving en polarisatie, is het zelfs zo dat er tussen vrienden en familie ruzies (zijn) ontstaan.

Ikzelf ben hier ook debet aan (geweest). Regelmatig heb discussies gehad met naasten over onderwerpen die mij en hen aan het hart gaan. Dit leidde soms tot stemverheffingen, in sommige gevallen zelfs tot onderling chagrijn en ruzie. De grote verliezers: iedereen aan tafel, bijvoorbeeld bij het avondeten of tijdens de borrel. Ikzelf en degene met wie ik in discussie was, omdat er een muur werd opgeworpen waardoor wij van elkaar vervreemdden. De anderen aan tafel, omdat zij er liever niet over in gesprek gingen om zulte situaties te voorkomen.

Allebei is niet goed. Het is belangrijk om met elkaar in gesprek te gaan en te blijven, juist wanneer men het oneens is. Probeer elkaar te begrijpen, stel vragen en vraag door. En het belangrijkste: maak het niet persoonlijk. Zoek de verbinding. Hard op de inhoud, zacht op de persoon. Het is niet erg om het oneens te zijn. Soms is het verleidelijk om op de persoon te gaan, om te winnen. Ikzelf ben ook regelmatig in die valkuil gestapt - en sluit niet uit dat het in de toekomst weer gebeurt - want het is prettig 'om te winnen'. Maar wie wint er nou? Dat is de vraag die ik mij de afgelopen periode heb gesteld. En de belangrijkste les die ik heb geleerd: niemand wint.

Het enige wat ik kan beloven: ik ga er op letten en probeer niet meer in die valkuil te stappen, en ik zou u graag hetzelfde advies willen geven.

Verkiezingen

Met de nieuwe verkiezingen op komst hebben vrijwel alle partijen aangegeven zich in te willen zetten voor de verandering van de bestuurscultuur. En dat is hard nodig. Maar niet alleen de bestuurscultuur moet anders, ook de debatcultuur zal moeten veranderen. Immers, de Tweede Kamer is de afspiegelging van de samenleving en vice versa.

We gaan de komende weken zien of er een kentering gemaakt kan worden. Ik ben optimistisch over dat de debatcultuur zal veranderen. Ik heb goede hoop op de ideeënstrijd die Lilian Marijnissen (SP) voor zich ziet. Laten we het over de inhoud hebben en niet over de mensen die de inhoud presenteren. Om in termen van scorebordpolitiek te spreken: wie op de persoon gaat, staat 1-0 achter.

0e095c8b

De VVD: verantwoordelijke bestuurderspartij of populistisch rechts?

De VVD: verantwoordelijke bestuurderspartij of populistisch rechts?

De migratie-obsessie

De migratie-obsessie

Caroline van der Plas: Broddelwerk als politiek stijlmiddel

Caroline van der Plas: Broddelwerk als politiek stijlmiddel

De sleutel tegen polarisatie ligt bij het onderwijs

De sleutel tegen polarisatie ligt bij het onderwijs

Zwijg nooit!

Zwijg nooit!

Alles is altijd de schuld van links!

Alles is altijd de schuld van links!

NSC kan zichzelf beter opheffen

NSC kan zichzelf beter opheffen

Wierd Duk en de gevaren van de polarisatie

Wierd Duk en de gevaren van de polarisatie

Een gezonde vaderlandsliefde

Een gezonde vaderlandsliefde

Het is tijd dat conservatieve christenen kleur gaan bekennen

Het is tijd dat conservatieve christenen kleur gaan bekennen

Een oproep tegen blasfemie

Een oproep tegen blasfemie

Wanneer werk privé, of privé werk wordt

Wanneer werk privé, of privé werk wordt

Kamala is on fire

Kamala is on fire

Genoeg gedonder

Tijd voor samenwerking

Sta aan de kant van de democratische rechtsstaat

Sta aan de kant van de democratische rechtsstaat

Het is tijd om de olifant in de kamer aan te spreken

De formatiepoging met de PVV is mislukt!

Het moederprobleem

Het moederprobleem

Rellen in Den Haag

Rellen in Den Haag

De kracht van jongeren

De kracht van jongeren

Vliegen over de Veluwe

Lelystads laatste landing?

Memento Mori

Memento M ori

Parlementaire veranderingen in de medische ethiek

Parlementaire veranderingen in de medische ethiek

Van 'Grip op migratie' naar een groene economie

Van 'Grip op migratie' naar een groene economie

De rol van peilingen

De rol van peilingen

De mens achter de functie

De mens achter de functie

Inhoud boven ideologie

Een verontrustende politieke realiteit

Het jaar van echt luisteren

Het jaar van echt luisteren ﻿

2024: het jaar waarin alles verandert

2024: het jaar waarin alles verandert

Laat het vuurwerkverbod maar komen

Laat het vuurwerkverbod maar komen

De relatie tussen het koningschap en de politiek

De relatie tussen het koningschap en de politiek

De ChristenUnie, een unie die uiteenvalt

De ChristenUnie, een unie die uiteenvalt

Ik daag u uit: lees een verkiezingsprogramma

Ik daag u uit: lees een verkiezingsprogramma

De rol van social media in verkiezingstijd

De rol van social media in verkiezingstijd

Jongeren, Bestaansangst en Hoop

Gastcolumn

Een nieuwe bestuurscultuur

Een nieuwe bestuurscultuur

Een investering in jezelf, door de ogen van de genaaide generatie

Een investering in jezelf, door de ogen van de genaaide generatie

Het verkiezingsprogramma van Nieuw Sociaal Contract

Ambitieus, verfrissend en... onhaalbaar

Voor, door en mét de burger!

Voor, door en mét de burger!

Ik ben voor de mensen!

Ik ben voor de mensen!

Demonstratierecht is niet grenzeloos

Het jaar van echt luisteren